Kế Toán Tiền Lương Và BHXH 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z
Kế toán tiền lương và bảo hiểm xã hội (BHXH) là một trong những phần việc phức tạp nhất của bộ phận kế toán doanh nghiệp, bởi liên quan trực tiếp đến quyền lợi người lao động và các quy định pháp luật thường xuyên thay đổi. Bài viết dưới đây tổng hợp quy trình hạch toán tiền lương, BHXH, BHYT, BHTN chuẩn xác theo quy định mới nhất năm 2026.
1. Các khoản mục cần theo dõi trong kế toán tiền lương
Kế toán tiền lương không chỉ đơn thuần là tính lương hàng tháng mà còn bao gồm hàng loạt khoản mục liên quan: lương cơ bản, phụ cấp, thưởng, làm thêm giờ, các khoản khấu trừ bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân. Doanh nghiệp cần xây dựng bảng lương chi tiết cho từng nhân viên, thể hiện rõ lương gross, các khoản trích theo lương và lương thực nhận (net). Việc theo dõi chính xác giúp doanh nghiệp tránh sai sót khi quyết toán thuế TNCN cuối năm và hạn chế rủi ro bị truy thu.
2. Tỷ lệ trích đóng BHXH, BHYT, BHTN năm 2026
Theo quy định hiện hành, tổng tỷ lệ trích đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc là 32% trên quỹ lương tham gia bảo hiểm, trong đó doanh nghiệp đóng 21,5% và người lao động đóng 10,5%. Cụ thể: BHXH (17,5% doanh nghiệp – 8% người lao động), BHYT (3% doanh nghiệp – 1,5% người lao động), BHTN (1% doanh nghiệp – 1% người lao động). Riêng khoản bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, doanh nghiệp đóng thêm 0,5% tùy theo mức độ rủi ro ngành nghề. Kế toán cần cập nhật đúng mức lương đóng bảo hiểm, không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng để tránh bị xử phạt.
3. Quy trình hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương
Khi hạch toán chi phí lương, kế toán ghi nhận vào các tài khoản chi phí tương ứng (TK 622, 627, 641, 642) đối ứng với TK 334 – Phải trả người lao động. Phần bảo hiểm doanh nghiệp đóng được hạch toán vào chi phí, còn phần người lao động đóng sẽ khấu trừ trực tiếp vào lương thông qua TK 338. Đến kỳ nộp bảo hiểm, kế toán lập chứng từ nộp tiền qua ngân hàng hoặc cổng dịch vụ công BHXH điện tử. Toàn bộ chứng từ tính lương, bảng chấm công, hợp đồng lao động cần được lưu trữ đầy đủ làm căn cứ khi quyết toán thuế hoặc bị kiểm tra, kiểm toán.
4. Những sai sót thường gặp khi kế toán tiền lương và BHXH
Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gặp các lỗi phổ biến như: đóng bảo hiểm không đúng mức lương thực tế, chậm nộp hồ sơ tăng giảm lao động, không tách bạch rõ các khoản phụ cấp chịu thuế và không chịu thuế TNCN, hoặc quên đối chiếu số liệu giữa bảng lương và báo cáo quyết toán thuế TNCN cuối năm. Những sai sót này có thể dẫn đến bị truy thu bảo hiểm, phạt chậm nộp, thậm chí ảnh hưởng đến quyền lợi hưởng chế độ ốm đau, thai sản của người lao động. Do đó, doanh nghiệp nên rà soát định kỳ hoặc sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.
Câu Hỏi Thường Gặp
Mức lương đóng BHXH tối thiểu là bao nhiêu?
Mức lương đóng BHXH không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng và không vượt quá 20 lần mức lương cơ sở theo quy định hiện hành.
Doanh nghiệp có bắt buộc phải đóng BHXH cho nhân viên thử việc không?
Người lao động thử việc theo hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên thuộc đối tượng bắt buộc tham gia BHXH theo quy định pháp luật lao động hiện hành.
Chậm nộp BHXH bị xử phạt như thế nào?
Doanh nghiệp chậm nộp BHXH sẽ bị tính lãi chậm đóng theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân năm trước, đồng thời có thể bị xử phạt hành chính tùy mức độ vi phạm.
Kết Luận
Kế toán tiền lương và BHXH đòi hỏi sự chính xác, cập nhật liên tục theo quy định pháp luật để vừa đảm bảo quyền lợi người lao động vừa tránh rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp bạn cần hỗ trợ xây dựng quy trình kế toán tiền lương chuẩn xác, đừng ngần ngại liên hệ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi.
👉 Liên hệ iGlobal – Hotline: 0932 796 879
Bài viết liên quan:
Bai viet Lien quan
Ban can tu van? Lien he iGlobal ngay!
Hotline: 0932 796 879
