Bảo Lãnh Ngân Hàng Trong Doanh Nghiệp 2026: Quy Định Và Cách Hạch Toán

Bảo lãnh ngân hàng là công cụ tài chính phổ biến giúp doanh nghiệp tham gia đấu thầu, thực hiện hợp đồng và đảm bảo nghĩa vụ thanh toán mà không cần ký quỹ toàn bộ giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, việc hạch toán phí bảo lãnh, ký quỹ đối ứng và xử lý khi bảo lãnh bị gọi thanh toán lại thường khiến kế toán doanh nghiệp lúng túng.
1. Bảo Lãnh Ngân Hàng Là Gì?
Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó ngân hàng cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết. Trong hoạt động doanh nghiệp, các loại bảo lãnh phổ biến gồm: bảo lãnh dự thầu (đảm bảo doanh nghiệp tham gia đấu thầu nghiêm túc), bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tạm ứng (đảm bảo hoàn trả tiền tạm ứng nếu không thực hiện hợp đồng), bảo lãnh bảo hành (đảm bảo trách nhiệm bảo hành sau khi hoàn thành công trình, hàng hóa) và bảo lãnh thanh toán.
2. Chi Phí Phát Sinh Khi Sử Dụng Bảo Lãnh Ngân Hàng
Khi đề nghị ngân hàng phát hành bảo lãnh, doanh nghiệp thường phải chịu các chi phí: phí phát hành bảo lãnh (tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị bảo lãnh và thời hạn bảo lãnh), và trong nhiều trường hợp phải thực hiện ký quỹ đối ứng tại ngân hàng (có thể ký quỹ một phần hoặc toàn bộ giá trị bảo lãnh tùy theo mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp). Phí bảo lãnh được tính vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ nếu liên quan đến hoạt động thường xuyên, hoặc được vốn hóa vào giá trị công trình, dự án nếu bảo lãnh gắn với một dự án đầu tư xây dựng cơ bản cụ thể đang trong giai đoạn hình thành tài sản.
3. Cách Hạch Toán Phí Bảo Lãnh Và Ký Quỹ
Khi phát sinh phí bảo lãnh, kế toán ghi nhận vào chi phí tài chính hoặc chi phí quản lý doanh nghiệp tùy theo bản chất giao dịch (ghi Nợ TK 635 hoặc TK 642, ghi Có TK 112 – tiền gửi ngân hàng). Khoản tiền ký quỹ đối ứng tại ngân hàng để đảm bảo cho bảo lãnh được theo dõi riêng trên tài khoản ký quỹ, ký cược (ghi Nợ TK 244 – cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược, ghi Có TK 112). Khi hợp đồng kết thúc, nghĩa vụ bảo lãnh chấm dứt và không phát sinh sự cố, ngân hàng hoàn trả lại tiền ký quỹ, kế toán ghi nhận ngược lại (ghi Nợ TK 112, ghi Có TK 244).

4. Xử Lý Khi Bảo Lãnh Bị Gọi Thanh Toán
Trường hợp doanh nghiệp không thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết (ví dụ chậm tiến độ, không hoàn trả tạm ứng), bên nhận bảo lãnh có quyền yêu cầu ngân hàng thực hiện nghĩa vụ thanh toán thay. Khi đó, ngân hàng sẽ trích từ tài khoản ký quỹ của doanh nghiệp hoặc yêu cầu doanh nghiệp hoàn trả số tiền đã thanh toán thay, đồng thời tính lãi phạt trên số tiền này theo lãi suất cho vay quá hạn. Kế toán phải ghi nhận khoản nợ vay bắt buộc này vào chi phí tài chính (lãi phát sinh) và nợ phải trả ngân hàng, đồng thời đánh giá nguyên nhân phát sinh để xử lý trách nhiệm nội bộ nếu cần, tránh lặp lại rủi ro uy tín tín dụng khi tham gia các gói thầu tiếp theo.
5. Lưu Ý Về Thuế Và Chứng Từ Liên Quan
Để chi phí bảo lãnh được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế TNDN, doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ hợp đồng bảo lãnh, thư bảo lãnh do ngân hàng phát hành, hóa đơn hoặc chứng từ thu phí dịch vụ của ngân hàng, và các chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nếu giá trị từ 20 triệu đồng trở lên. Đối với khoản tiền ký quỹ đối ứng, đây không phải là chi phí mà là một khoản tài sản ngắn hạn hoặc dài hạn của doanh nghiệp, do đó không được hạch toán nhầm vào chi phí trong kỳ, tránh làm sai lệch kết quả kinh doanh và bị loại khi thanh tra, kiểm tra thuế.
Câu Hỏi Thường Gặp
Phí bảo lãnh dự thầu có được tính là chi phí được trừ khi tính thuế TNDN không?
Có, nếu phí bảo lãnh liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và có đầy đủ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán hợp lệ, khoản phí này được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Tiền ký quỹ đối ứng cho bảo lãnh ngân hàng có được ghi vào chi phí không?
Không. Tiền ký quỹ là một khoản tài sản của doanh nghiệp đang bị tạm giữ tại ngân hàng, được theo dõi trên tài khoản ký quỹ, ký cược (TK 244), chỉ ghi nhận vào chi phí khi thực sự bị mất quyền nhận lại do phát sinh sự cố vi phạm nghĩa vụ.
Khi nào doanh nghiệp bị ngân hàng trích tiền ký quỹ để thanh toán thay?
Khi doanh nghiệp không thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng được bảo lãnh (ví dụ không hoàn trả tạm ứng, không thực hiện hợp đồng đúng tiến độ), bên nhận bảo lãnh có quyền yêu cầu ngân hàng thực hiện nghĩa vụ thanh toán thay bằng cách trích từ tài khoản ký quỹ của doanh nghiệp.
Kết Luận
Hạch toán đúng các nghiệp vụ liên quan đến bảo lãnh ngân hàng giúp doanh nghiệp quản lý chặt chẽ dòng tiền, tránh nhầm lẫn giữa chi phí và tài sản ký quỹ, đồng thời hạn chế rủi ro tài chính khi tham gia đấu thầu, ký kết hợp đồng lớn. Nếu cần tư vấn chi tiết về nghiệp vụ này, hãy liên hệ ngay với iGlobal để được hỗ trợ.
👉 Liên hệ iGlobal – Hotline: 0932 796 879
Bài viết liên quan:
Bai viet Lien quan
Ban can tu van? Lien he iGlobal ngay!
Hotline: 0932 796 879
