Giảm Trừ Gia Cảnh Và Cách Tính Thuế TNCN Cho Người Lao Động 2026
Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế thu nhập cá nhân, giúp người lao động và doanh nghiệp xác định chính xác số thuế phải nộp. Hiểu đúng quy định về giảm trừ gia cảnh giúp kế toán tránh sai sót khi quyết toán thuế TNCN cuối năm cho nhân viên.
1. Giảm Trừ Gia Cảnh Là Gì?
Giảm trừ gia cảnh gồm hai phần: giảm trừ cho bản thân người nộp thuế (áp dụng cố định cho mọi cá nhân có thu nhập chịu thuế) và giảm trừ cho người phụ thuộc (áp dụng cho từng người phụ thuộc mà người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng, đã đăng ký và được cơ quan thuế chấp thuận). Đây là khoản được trừ trước khi tính thuế, không phải khoản miễn thuế hoàn toàn.
2. Điều Kiện Đăng Ký Người Phụ Thuộc
Người phụ thuộc có thể là con chưa đủ 18 tuổi, con trên 18 tuổi đang học đại học/cao đẳng không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt mức quy định, vợ/chồng/cha mẹ không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập vượt mức quy định. Người lao động cần nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc kèm giấy tờ chứng minh (giấy khai sinh, chứng minh nhân dân, giấy xác nhận không có thu nhập…) cho đơn vị chi trả thu nhập để tổng hợp gửi cơ quan thuế.
3. Cách Tính Thuế TNCN Có Giảm Trừ Gia Cảnh
Thu nhập tính thuế được xác định bằng công thức: Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ (giảm trừ bản thân, giảm trừ người phụ thuộc, bảo hiểm bắt buộc, quỹ hưu trí tự nguyện nếu có) – Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo (nếu có chứng từ hợp lệ). Sau khi có thu nhập tính thuế, áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần theo các bậc thuế để tính ra số thuế phải nộp.
Ví dụ: nhân viên có lương 25 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm bắt buộc 1,5 triệu, có 1 người phụ thuộc đã đăng ký. Thu nhập tính thuế = 25 triệu – 1,5 triệu (bảo hiểm) – giảm trừ bản thân – giảm trừ người phụ thuộc. Phần còn lại sau khi trừ các khoản này mới áp vào biểu thuế lũy tiến để tính số thuế phải nộp hàng tháng.
4. Những Sai Sót Kế Toán Thường Gặp
Một số lỗi phổ biến khi áp dụng giảm trừ gia cảnh gồm: đăng ký người phụ thuộc trùng giữa hai người nộp thuế (ví dụ cả vợ và chồng cùng đăng ký giảm trừ cho một con), không cập nhật kịp thời khi người phụ thuộc không còn đủ điều kiện (con đã đi làm có thu nhập, cha mẹ đã qua đời), hoặc thiếu hồ sơ chứng minh hợp lệ khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra quyết toán. Doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ người phụ thuộc định kỳ để tránh bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính.
5. Thời Điểm Và Thủ Tục Đăng Ký
Người lao động nên đăng ký giảm trừ gia cảnh ngay từ đầu năm hoặc ngay khi phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng để được tính giảm trừ ngay từ tháng phát sinh, tránh trường hợp phải chờ đến quyết toán cuối năm mới được hoàn thuế đã nộp thừa. Hồ sơ đăng ký cần nộp cho bộ phận nhân sự/kế toán của công ty trong thời hạn quy định để kịp cập nhật vào kỳ tính thuế gần nhất.
Câu Hỏi Thường Gặp
Một người phụ thuộc có thể được đăng ký giảm trừ cho nhiều người nộp thuế không?
Không. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho duy nhất một người nộp thuế trong cùng một kỳ tính thuế, tránh trùng lặp gây sai lệch số thuế phải nộp của cả hai bên.
Nếu đăng ký người phụ thuộc muộn thì có được hoàn lại phần giảm trừ các tháng trước không?
Có thể được xem xét hoàn hoặc khấu trừ bổ sung khi quyết toán thuế TNCN cuối năm, miễn là hồ sơ chứng minh điều kiện người phụ thuộc hợp lệ và nộp đúng thời hạn quyết toán theo quy định.
Mức giảm trừ gia cảnh có thay đổi theo từng năm không?
Mức giảm trừ gia cảnh có thể được điều chỉnh theo quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) biến động vượt ngưỡng quy định, doanh nghiệp cần theo dõi văn bản pháp luật mới nhất để áp dụng đúng.
Kết Luận
Nắm rõ quy định về giảm trừ gia cảnh giúp kế toán doanh nghiệp tính đúng, tính đủ thuế thu nhập cá nhân cho người lao động, hạn chế rủi ro bị truy thu khi quyết toán. Doanh nghiệp nên rà soát hồ sơ người phụ thuộc thường xuyên và cập nhật kịp thời mọi thay đổi để đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế.
👉 Liên hệ iGlobal để được tư vấn quyết toán thuế TNCN chính xác – Hotline: 0932 796 879
Bài viết liên quan:
Bai viet Lien quan
Ban can tu van? Lien he iGlobal ngay!
Hotline: 0932 796 879
