Doanh Thu 300 Tỷ Có Phải Kiểm Toán Không? Giải Đáp Chi Tiết Theo Nghị Định 90/2025

Từ năm 2025, Nghị định 90/2025/NĐ-CP đã mở rộng đáng kể danh sách doanh nghiệp phải kiểm toán báo cáo tài chính bắt buộc, trong đó có các doanh nghiệp có doanh thu từ 300 tỷ đồng trở lên hoặc tổng tài sản từ 100 tỷ đồng trở lên. Bài viết này giải đáp chi tiết ai phải kiểm toán, khi nào và phải làm gì.

1. Nghị Định 90/2025 Quy Định Gì Về Kiểm Toán Bắt Buộc?

Nghị định 90/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) sửa đổi, bổ sung một số quy định về kiểm toán độc lập, trong đó mở rộng phạm vi doanh nghiệp có nghĩa vụ kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Theo đó, ngoài các đối tượng bắt buộc trước đây (doanh nghiệp niêm yết, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp nhà nước…), nghị định bổ sung thêm nhóm doanh nghiệp theo tiêu chí quy mô.

Đây là thay đổi lớn ảnh hưởng đến hàng nghìn doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp FDI và công ty TNHH quy mô lớn vốn trước đây không thuộc diện kiểm toán bắt buộc.

2. Tiêu Chí Xác Định Doanh Nghiệp Phải Kiểm Toán

Theo Nghị định 90/2025, doanh nghiệp phải kiểm toán báo cáo tài chính năm nếu đáp ứng ít nhất một trong các tiêu chí sau trong năm tài chính:

Tiêu chí 1 — Doanh thu: Tổng doanh thu trong năm tài chính đạt từ 300 tỷ đồng trở lên. Doanh thu được xác định theo báo cáo kết quả kinh doanh (doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ, không bao gồm doanh thu tài chính và thu nhập khác).

Tiêu chí 2 — Tổng tài sản: Tổng tài sản tại thời điểm cuối năm tài chính đạt từ 100 tỷ đồng trở lên, theo số liệu trên bảng cân đối kế toán.

Tiêu chí 3 — Số lượng người lao động: Sử dụng bình quân từ 300 lao động trở lên trong năm tài chính (số liệu bình quân theo báo cáo BHXH hàng năm).

Lưu ý quan trọng: Doanh nghiệp chỉ cần thỏa mãn một trong ba tiêu chí là đã thuộc diện kiểm toán bắt buộc. Ví dụ: công ty có doanh thu 400 tỷ nhưng tổng tài sản chỉ 50 tỷ và 100 lao động vẫn phải kiểm toán vì đạt tiêu chí doanh thu.

3. Đối Tượng Đã Bắt Buộc Kiểm Toán Từ Trước

Ngoài nhóm doanh nghiệp theo tiêu chí quy mô mới, các đối tượng sau đây đã và vẫn phải kiểm toán bắt buộc:

• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)
• Doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán
• Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài
• Doanh nghiệp bảo hiểm, môi giới bảo hiểm
• Doanh nghiệp nhà nước (tỷ lệ vốn nhà nước từ 50% trở lên)
• Doanh nghiệp tham gia thị trường chứng khoán
• Đơn vị có lợi ích công chúng khác theo quy định của Bộ Tài chính

4. Thời Hạn Nộp Báo Cáo Tài Chính Đã Kiểm Toán

Doanh nghiệp thuộc diện kiểm toán bắt buộc phải hoàn thành kiểm toán và nộp báo cáo tài chính đã kiểm toán trong các thời hạn sau:

• Doanh nghiệp nhà nước: Trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính (tức trước 30/1 năm tiếp theo đối với năm tài chính kết thúc 31/12)
• Doanh nghiệp khác: Trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính (tức trước 31/3 năm tiếp theo)
• Doanh nghiệp có năm tài chính không theo năm dương lịch: 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính

Báo cáo tài chính đã kiểm toán phải được nộp cho cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan có thẩm quyền khác theo quy định.

5. Hậu Quả Khi Không Kiểm Toán Theo Quy Định

Doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc nhưng không thực hiện kiểm toán hoặc nộp báo cáo tài chính chưa được kiểm toán sẽ đối mặt với các hậu quả:

• Phạt hành chính: Từ 10 đến 20 triệu đồng theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực kế toán
• Rủi ro thuế: Cơ quan thuế có thể ấn định thuế dựa trên số liệu không được kiểm toán, thiếu độ tin cậy
• Rủi ro tín dụng: Ngân hàng và đối tác thường yêu cầu báo cáo tài chính đã kiểm toán khi xét duyệt vay vốn, ký hợp đồng lớn
• Không được đấu thầu: Nhiều gói thầu công yêu cầu doanh nghiệp có báo cáo tài chính đã kiểm toán

Câu Hỏi Thường Gặp

Doanh nghiệp mới thành lập trong năm có phải kiểm toán ngay không?

Doanh nghiệp mới thành lập phải kiểm toán báo cáo tài chính của năm đầu tiên hoạt động nếu trong năm đó đã đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào (doanh thu ≥300 tỷ, tổng tài sản ≥100 tỷ, hoặc ≥300 lao động). Thực tế, ít doanh nghiệp mới đạt ngưỡng này trong năm đầu, nên thường bắt đầu từ năm thứ 2 hoặc thứ 3 khi quy mô lớn dần.

Tôi có thể tự chọn công ty kiểm toán không?

Có. Doanh nghiệp được tự do lựa chọn tổ chức kiểm toán độc lập, miễn là tổ chức đó đã được Bộ Tài chính cấp phép và đáp ứng điều kiện hành nghề kiểm toán tại Việt Nam. Tuy nhiên, đối với một số đối tượng đặc thù (như doanh nghiệp nhà nước), danh sách tổ chức kiểm toán được chấp thuận có thể bị giới hạn.

Kiểm toán bắt buộc và kiểm toán tự nguyện khác nhau thế nào?

Về mặt kỹ thuật và quy trình kiểm toán, về cơ bản không có sự khác biệt — kiểm toán viên đều phải tuân thủ chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA). Sự khác biệt chủ yếu nằm ở tính pháp lý: kiểm toán bắt buộc là nghĩa vụ do pháp luật quy định, vi phạm có thể bị phạt; kiểm toán tự nguyện là doanh nghiệp chủ động thực hiện để tăng độ tin cậy cho báo cáo tài chính.

Kết Luận

Nghị định 90/2025 mở rộng đáng kể diện kiểm toán bắt buộc, đặc biệt đưa vào phạm vi các doanh nghiệp có doanh thu từ 300 tỷ đồng, tổng tài sản từ 100 tỷ đồng hoặc từ 300 lao động. Nếu doanh nghiệp của bạn đang tiệm cận hoặc đã vượt các ngưỡng này, hãy chủ động ký hợp đồng với tổ chức kiểm toán trước khi kết thúc năm tài chính để đảm bảo kịp thời hạn nộp báo cáo.

👉 Liên hệ iGlobal – Hotline: 0932 796 879

Bài viết liên quan:

• Chi tiêu kiểm toán bắt buộc doanh thu trên 300 tỷ
• Công ty nào cần phải kiểm toán?
• Chi phí kiểm toán báo cáo tài chính 2026