Nghị Định 99/2021/NĐ-CP Về Quản Lý Chi Phí Đầu Tư Xây Dựng: Điểm Mới Cập Nhật 2026

Nghị định 99/2021/NĐ-CP ngày 11/11/2021 quy định chi tiết về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, thay thế Nghị định 68/2019/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý QUAN TRỌNG NHẤT cho các chủ đầu tư dự án sử dụng vốn Nhà nước và các bên liên quan. Bài viết này tổng hợp 7 điểm quan trọng của NĐ 99/2021 + cập nhật mới nhất năm 2026.

1. Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 99/2021

Áp dụng cho các dự án đầu tư xây dựng sử dụng:

• Vốn đầu tư công (ngân sách Nhà nước Trung ương và địa phương)
• Vốn Nhà nước ngoài đầu tư công (vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn của DN Nhà nước)
• Vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi nước ngoài
• Vốn đầu tư dưới hình thức đối tác công tư (PPP, BOT, BT)

Dự án sử dụng hoàn toàn vốn tư nhân không thuộc phạm vi bắt buộc nhưng có thể áp dụng tự nguyện để đảm bảo tính minh bạch.

2. Đối tượng BẮT BUỘC kiểm toán quyết toán dự án

Điều 44 NĐ 99/2021 quy định:

• Dự án nhóm A (tổng mức đầu tư ≥ 300 tỷ)
• Dự án nhóm B sử dụng vốn ngân sách ≥ 35 tỷ
• Dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài (không phân biệt quy mô)
• Dự án PPP
• Dự án của DN Nhà nước có nắm giữ cổ phần chi phối 50%+

Kiểm toán độc lập được thực hiện bởi công ty kiểm toán có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán do Bộ Tài chính cấp và là thành viên VACPA.

3. Cơ cấu chi phí đầu tư xây dựng

NĐ 99/2021 phân loại chi phí thành 7 nhóm:

1. Chi phí xây dựng: vật liệu + nhân công + máy thi công + chi phí chung + thu nhập chịu thuế tính trước + thuế GTGT
2. Chi phí thiết bị: thiết bị công trình + thiết bị công nghệ + đào tạo vận hành + chuyển giao công nghệ
3. Chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng
4. Chi phí quản lý dự án: theo Thông tư 12/2021/TT-BXD
5. Chi phí tư vấn: thiết kế + giám sát + thẩm định + tư vấn khác
6. Chi phí khác: bảo hiểm + thẩm định môi trường + kiểm toán + phí quản lý
7. Chi phí dự phòng: phát sinh khối lượng + trượt giá

4. Quy định về định mức và đơn giá

Điều 12-15 NĐ 99/2021 quy định về định mức xây dựng và đơn giá:

• Định mức xây dựng: theo Quyết định 1015/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng + các sửa đổi 2024-2026. Định mức bao gồm: định mức dự toán, định mức chi phí, định mức năng suất máy
• Đơn giá xây dựng: xác định trên cơ sở giá vật liệu tại thời điểm lập dự toán + giá nhân công theo khung Bộ Lao động + giá ca máy theo Thông tư 11/2021/TT-BXD
• Điều chỉnh trượt giá: sử dụng chỉ số giá xây dựng công bố hàng quý của Bộ Xây dựng

5. Điểm mới quan trọng cập nhật 2026

Thông tư 06/2025/TT-BXD (hiệu lực 01/6/2025) sửa đổi bổ sung cho NĐ 99/2021:

• Định mức xây dựng mới: cập nhật cho công nghệ xây dựng hiện đại (module hóa, tự động hóa), giá vật liệu năm 2025-2026
• Chỉ số giá xây dựng theo vùng: cập nhật 63 tỉnh thành, sử dụng riêng cho từng khu vực
• Đơn giá nhân công mới: theo lương tối thiểu vùng 2026 tăng lên
• Chi phí tư vấn giám sát: điều chỉnh tăng 5-10% do yêu cầu ngày càng cao

Quyết định 1015/QĐ-BXD sửa đổi 2026 có hiệu lực 01/01/2026 điều chỉnh:

• Định mức thi công dự án BIM (Building Information Modeling)
• Định mức xây dựng xanh (green building)
• Định mức năng suất máy móc theo công nghệ 4.0

6. Trách nhiệm của chủ đầu tư và nhà thầu

Chủ đầu tư có trách nhiệm:

• Xác định tổng mức đầu tư + dự toán chính xác
• Tổ chức đấu thầu công khai (nếu dự án ≥ 15 tỷ)
• Ký hợp đồng phù hợp quy định pháp luật
• Quản lý chất lượng + tiến độ thi công
• Nghiệm thu từng hạng mục
• Thanh toán đúng hạn theo hợp đồng
• Tổ chức kiểm toán quyết toán độc lập theo quy định

Nhà thầu có trách nhiệm:

• Thi công đúng thiết kế + tiêu chuẩn kỹ thuật
• Cung cấp đầy đủ hồ sơ hoàn công + chất lượng
• Bảo hành công trình theo hợp đồng (thường 12-24 tháng)
• Hợp tác với đoàn kiểm toán khi được yêu cầu

7. Vi phạm và mức phạt

Vi phạm quy định NĐ 99/2021 có thể bị xử phạt theo Nghị định 16/2022/NĐ-CP:

• Không tổ chức kiểm toán quyết toán khi bắt buộc: phạt 50-100 triệu đồng + buộc thực hiện kiểm toán
• Thanh toán vượt giá trị quyết toán được kiểm toán: phạt 20-50 triệu đồng + buộc thu hồi khoản thanh toán vượt
• Sử dụng định mức, đơn giá không đúng quy định: phạt 30-70 triệu đồng + loại chi phí không hợp pháp
• Không tuân thủ quy định về quản lý chi phí: phạt 40-80 triệu đồng

Trách nhiệm hình sự có thể áp dụng theo Điều 220 BLHS (tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí) trong trường hợp cố ý gây thiệt hại nghiêm trọng.

Câu Hỏi Thường Gặp

Nghị định 99/2021/NĐ-CP thay thế văn bản nào?

NĐ 99/2021 (hiệu lực 15/12/2021) thay thế Nghị định 68/2019/NĐ-CP. Điểm khác biệt chính: (1) Bổ sung quy định cho dự án PPP theo Luật PPP 2020; (2) Điều chỉnh tỷ lệ chi phí quản lý dự án; (3) Đơn giản hóa thủ tục thanh toán; (4) Chi tiết hơn về trách nhiệm kiểm toán; (5) Cập nhật quy định trượt giá theo chỉ số giá xây dựng. Các dự án đã ký hợp đồng trước 15/12/2021 tiếp tục thực hiện theo NĐ 68/2019 cho đến khi kết thúc dự án.

Dự án của DN tư nhân có phải tuân thủ NĐ 99/2021 không?

Không bắt buộc, nhưng KHUYẾN NGHỊ áp dụng. Lý do: (1) Đảm bảo tính minh bạch trong quản lý chi phí; (2) Dễ dàng khi tranh chấp với nhà thầu; (3) Dễ dàng khi ngân hàng cho vay yêu cầu kiểm toán; (4) Cần thiết khi bán/chuyển nhượng công trình cho bên khác (Due Diligence); (5) Cần khi báo cáo cho cổ đông (đặc biệt cổ đông nước ngoài). Nhiều DN tư nhân áp dụng NĐ 99/2021 như ‘good practice’ cho các dự án trên 50 tỷ.

Chi phí kiểm toán quyết toán dự án theo NĐ 99/2021 tính vào đâu?

Chi phí kiểm toán được tính vào NHÓM 6 – Chi phí khác của dự án theo Điều 32 NĐ 99/2021. Được vốn hóa vào giá trị TSCĐ khi công trình hoàn thành. Ngưỡng: 0.03-0.35% giá trị công trình tùy quy mô theo Thông tư 64/2018/TT-BTC. Khoản này được trừ khi tính thuế TNDN của DN. Đối với dự án PPP: chi phí kiểm toán có thể được bao gồm trong hợp đồng và Nhà nước thanh toán khi bàn giao công trình.

NĐ 99/2021 áp dụng cho công trình cải tạo, sửa chữa không?

Có, nếu công trình cải tạo có tổng mức đầu tư đạt ngưỡng phải kiểm toán theo Điều 44. Định mức áp dụng: theo Thông tư 12/2021/TT-BXD chương về cải tạo, sửa chữa. Đặc biệt lưu ý: (1) Phân biệt rõ giữa ‘sửa chữa’ (chi phí thường xuyên, không vốn hóa) và ‘cải tạo’ (vốn hóa vào TSCĐ); (2) Cải tạo làm tăng giá trị sử dụng > 20% thì vốn hóa; (3) Sửa chữa nhỏ, thay thế bộ phận: tính vào chi phí kỳ. Ranh giới này quan trọng để tính thuế TNDN đúng.

Có cần cập nhật quy định gì mới nhất từ 2026?

Có 2 văn bản MỚI cần biết: (1) Thông tư 06/2025/TT-BXD sửa đổi định mức, đơn giá xây dựng có hiệu lực từ 01/6/2025; (2) Quyết định điều chỉnh Quyết định 1015/QĐ-BXD hiệu lực 01/01/2026 bổ sung định mức cho BIM, xây dựng xanh, công nghệ 4.0. Các dự án bắt đầu triển khai từ 2026 nên áp dụng các quy định mới này. iGlobal cập nhật liên tục và tư vấn miễn phí về áp dụng đúng quy định mới. Liên hệ 0932 796 879.

Bài viết & dịch vụ liên quan:

• Dịch vụ kiểm toán xây dựng iGlobal — Trọn gói theo Thông tư 64/2018
• Dịch vụ kiểm toán quyết toán dự án
• Dịch vụ kiểm toán vốn đầu tư nước ngoài
• 🧮 Tính chi phí kiểm toán online