Thuế TNCN Từ Cổ Tức, Lợi Nhuận Được Chia 2026: Mức 5% Và Cách Kê Khai

Thuế TNCN từ cổ tức, lợi nhuận được chia áp dụng mức thuế suất cố định 5% trên tổng thu nhập thực nhận, không phân biệt số tiền nhiều hay ít và không được trừ bất kỳ chi phí nào. Đây là loại thuế doanh nghiệp chi trả cổ tức phải khấu trừ ngay tại nguồn trước khi chuyển tiền cho cổ đông. Nhiều doanh nghiệp FDI và công ty cổ phần tại TP.HCM vẫn nhầm lẫn giữa nghĩa vụ khấu trừ của doanh nghiệp và nghĩa vụ kê khai của cá nhân, dẫn đến bị truy thu và phạt chậm nộp. Bài viết dưới đây giải thích chi tiết cách tính, quy trình khấu trừ – kê khai và các trường hợp đặc biệt cần lưu ý trong năm 2026.

Thuế TNCN từ cổ tức là gì?

Thuế TNCN từ cổ tức là khoản thuế thu nhập cá nhân đánh trên thu nhập từ đầu tư vốn, áp dụng khi cổ đông hoặc thành viên góp vốn nhận cổ tức, lợi nhuận được chia từ công ty cổ phần, công ty TNHH hai thành viên trở lên. Theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân và Điều 10 Thông tư 111/2013/TT-BTC, nhóm thu nhập từ đầu tư vốn bao gồm: cổ tức nhận được từ việc góp vốn mua cổ phần; lợi tức từ góp vốn vào công ty TNHH, công ty hợp danh, hợp tác xã; lãi cho vay; lãi trái phiếu doanh nghiệp (trừ trái phiếu Chính phủ); và các khoản thu nhập từ đầu tư vốn dưới hình thức khác.

Khác với thuế TNCN từ tiền lương (tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần 5-35%), thuế TNCN từ cổ tức áp dụng Biểu thuế toàn phần với mức cố định 5% theo Điều 23 Luật Thuế thu nhập cá nhân, bất kể cổ đông nhận 10 triệu hay 10 tỷ đồng. Ví dụ: ông A là cổ đông cá nhân của Công ty Cổ phần B, được chia cổ tức tiền mặt 500.000.000 đồng trong năm 2026. Số thuế TNCN ông A phải nộp là 500.000.000 x 5% = 25.000.000 đồng, do Công ty B khấu trừ trực tiếp trước khi chuyển 475.000.000 đồng vào tài khoản ông A.

Ai phải nộp thuế TNCN từ cổ tức, lợi nhuận được chia?

Tất cả cổ đông, thành viên góp vốn là cá nhân cư trú hoặc không cư trú tại Việt Nam nhận cổ tức đều phải nộp thuế TNCN 5%, bao gồm cả nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân sở hữu cổ phần/vốn góp trong doanh nghiệp FDI. Đối tượng áp dụng cụ thể gồm:

• Cổ đông cá nhân trong công ty cổ phần nhận cổ tức bằng tiền hoặc tài sản;
• Thành viên góp vốn trong công ty TNHH hai thành viên trở lên nhận lợi nhuận được chia;
• Cá nhân góp vốn vào hợp tác xã, công ty hợp danh nhận lợi tức;
• Nhà đầu tư cá nhân nước ngoài góp vốn vào doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, nhận cổ tức theo tỷ lệ sở hữu (xem thêm Thuế Chuyển Nhượng Vốn Của Nhà Đầu Tư Nước Ngoài 2026 nếu nhà đầu tư thoái vốn).

Hai trường hợp KHÔNG thuộc diện chịu thuế này: (1) chủ doanh nghiệp tư nhân và cá nhân kinh doanh (hộ kinh doanh) rút lợi nhuận sau thuế, vì không có pháp nhân tách biệt với chủ sở hữu; (2) cổ đông hiện hữu nhận cổ tức bằng cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu (chỉ chịu thuế khi chuyển nhượng cổ phiếu đó). Pháp nhân là tổ chức nhận cổ tức (ví dụ công ty mẹ nhận cổ tức từ công ty con) không chịu thuế TNCN mà áp dụng quy định miễn thuế thu nhập từ cổ tức giữa các pháp nhân theo Luật Thuế TNDN.

Căn cứ pháp lý quy định thuế TNCN từ cổ tức

Thuế TNCN từ cổ tức được quy định tại Điều 3, Điều 12, Điều 23 Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành và Điều 10 Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC). Đây là các văn bản gốc xác định cổ tức, lợi tức góp vốn là thu nhập từ đầu tư vốn, chịu thuế suất 5% theo biểu thuế toàn phần.

Từ ngày 1/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (được Quốc hội ban hành ngày 10/12/2025) chính thức có hiệu lực, thay thế luật cũ. Luật mới tiếp tục giữ nguyên mức thuế suất 5% đối với cổ tức, lợi tức góp vốn thông thường, nhưng bổ sung chính sách ưu đãi riêng cho nhà đầu tư cá nhân rót vốn vào quỹ đầu tư chứng khoán và quỹ đầu tư bất động sản: giảm 50% số thuế phải nộp, đưa mức thuế thực tế xuống còn khoảng 2,5% nhằm khuyến khích dòng vốn vào các quỹ đầu tư chuyên nghiệp. Doanh nghiệp cần cập nhật quy định mới này khi tư vấn cho cổ đông cá nhân có hoạt động đầu tư qua quỹ, tránh áp sai mức thuế suất.

Cách tính và kê khai thuế TNCN từ cổ tức — hướng dẫn từng bước

Thuế TNCN từ cổ tức được tính bằng công thức: Số thuế phải nộp = Thu nhập tính thuế x 5%, trong đó thu nhập tính thuế là toàn bộ giá trị cổ tức, lợi nhuận cá nhân thực nhận (quy đổi theo giá trị thị trường nếu nhận bằng tài sản). Quy trình thực hiện gồm 4 bước:

1. Xác định thời điểm phát sinh thu nhập: là thời điểm doanh nghiệp thực hiện chi trả hoặc ghi nhận nghĩa vụ chi trả cổ tức cho cổ đông theo nghị quyết Đại hội đồng cổ đông/Hội đồng thành viên.
2. Doanh nghiệp khấu trừ 5% trước khi chi trả: kế toán tính và giữ lại 5% trên tổng số tiền cổ tức, chỉ chuyển phần còn lại 95% cho cổ đông.
3. Kê khai và nộp thuế: doanh nghiệp kê khai số thuế đã khấu trừ theo tờ khai khấu trừ thuế TNCN (nộp qua hệ thống thuế điện tử eTax), thời hạn chậm nhất là ngày 20 của tháng sau tháng phát sinh khấu trừ (kê khai theo tháng) hoặc ngày 30 của tháng đầu quý sau (kê khai theo quý).
4. Cấp chứng từ khấu trừ thuế: doanh nghiệp cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN cho cổ đông khi được yêu cầu, làm căn cứ để cá nhân lưu trữ hoặc sử dụng khi có nhu cầu đối chiếu với cơ quan thuế.

Vì thuế suất 5% là cố định và đã được khấu trừ đủ tại nguồn, cá nhân nhận cổ tức thường không phải tự kê khai quyết toán thuế riêng cho khoản thu nhập này, trừ trường hợp phát hiện doanh nghiệp khấu trừ thiếu hoặc sai.

Mức phạt khi doanh nghiệp không khấu trừ hoặc kê khai sai thuế cổ tức

Doanh nghiệp khai sai dẫn đến thiếu số thuế TNCN phải khấu trừ sẽ bị phạt 20% trên số tiền thuế khai thiếu, căn cứ Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Ngoài khoản phạt này, doanh nghiệp còn phải nộp bổ sung số thuế thiếu và tiền chậm nộp tính theo mức 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp, kể từ ngày hết hạn nộp đến ngày thực nộp.

Phân biệt: Cổ tức tiền mặt, cổ tức cổ phiếu và lợi nhuận doanh nghiệp tư nhân

Xem thêm cách hạch toán chi tiết tại: Kế Toán Cổ Tức Và Lợi Nhuận Sau Thuế Chưa Phân Phối 2026.

Ba hình thức chi trả lợi nhuận có nghĩa vụ thuế TNCN hoàn toàn khác nhau, doanh nghiệp cần phân biệt rõ để tránh khấu trừ sai.

Căn cứ phân biệt này nằm tại điểm g khoản 3 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, loại trừ rõ thu nhập của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ hộ kinh doanh cá thể khỏi nhóm thu nhập chịu thuế từ đầu tư vốn — do bản chất doanh nghiệp tư nhân không có pháp nhân độc lập với chủ sở hữu.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Kết luận

Thuế TNCN từ cổ tức, lợi nhuận được chia là một nghĩa vụ thuế đơn giản về cách tính (5% cố định) nhưng dễ sai ở khâu khấu trừ, kê khai đúng hạn và phân biệt các trường hợp đặc thù (cổ tức cổ phiếu, lợi nhuận DNTN, nhà đầu tư nước ngoài). Doanh nghiệp cổ phần, công ty TNHH và doanh nghiệp FDI tại TP.HCM nên rà soát quy trình khấu trừ thuế cổ tức định kỳ để tránh bị truy thu, phạt chậm nộp khi cơ quan thuế thanh tra. Xem thêm quy định tổng quan tại Thuế Thu Nhập Cá Nhân 2026: Biểu Thuế Và Mức Giảm Trừ Gia Cảnh.