Cách Tính Thuế TNDN 2026 Chi Tiết Có Ví Dụ Minh Họa

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là một trong những nghĩa vụ tài chính quan trọng nhất mà mọi doanh nghiệp tại Việt Nam phải thực hiện. Hiểu đúng cách tính thuế TNDN 2026 giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tránh rủi ro phạt và tối ưu chi phí hợp pháp. Bài viết này iGlobal hướng dẫn chi tiết công thức, ví dụ thực tế và các lưu ý quan trọng.

1. Thuế TNDN là gì? Ai phải nộp?

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là loại thuế trực thu đánh vào lợi nhuận của tổ chức, doanh nghiệp có hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam. Các đối tượng phải nộp thuế TNDN gồm: công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, hợp tác xã, tổ chức nước ngoài có thu nhập tại Việt Nam.

Theo Luật Thuế TNDN và các quy định hiện hành năm 2026, thuế suất phổ thông là 20% trên thu nhập chịu thuế. Một số lĩnh vực đặc thù như dầu khí, tài nguyên khoáng sản có mức thuế suất cao hơn từ 32% đến 50%.

2. Công thức tính thuế TNDN 2026

Công thức tính thuế TNDN như sau:

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó:

• Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Các khoản lỗ được chuyển − Thu nhập miễn thuế
• Thu nhập chịu thuế = Doanh thu − Chi phí hợp lý được trừ + Các khoản thu nhập khác

Chi phí hợp lý được trừ là các khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động kinh doanh, có đủ hóa đơn chứng từ hợp lệ và không thuộc danh mục chi phí không được trừ theo quy định.

3. Ví dụ tính thuế TNDN thực tế

Ví dụ: Công ty ABC có doanh thu năm 2025 là 10 tỷ đồng. Tổng chi phí hợp lý được trừ là 7,5 tỷ đồng. Thu nhập khác là 200 triệu đồng. Lỗ năm trước được chuyển: 300 triệu đồng.

• Thu nhập chịu thuế = 10.000.000.000 − 7.500.000.000 + 200.000.000 = 2.700.000.000 đồng
• Thu nhập tính thuế = 2.700.000.000 − 300.000.000 = 2.400.000.000 đồng
• Thuế TNDN phải nộp = 2.400.000.000 × 20% = 480.000.000 đồng

Như vậy, công ty ABC phải nộp thuế TNDN 480 triệu đồng cho kỳ tính thuế năm 2025.

4. Chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN

Đây là điểm dễ sai nhất khiến doanh nghiệp bị truy thu thuế. Các khoản chi phí không được tính vào chi phí hợp lý bao gồm:

• Chi phí không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ hoặc hóa đơn giả mạo
• Tiền phạt vi phạm hành chính, tiền chậm nộp thuế
• Chi phí không liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh
• Trích khấu hao tài sản cố định không đúng quy định
• Chi quảng cáo, khuyến mại vượt quá 15% tổng chi phí được trừ
• Lương, thưởng cho chủ doanh nghiệp không tham gia điều hành trực tiếp

5. Kỳ tính thuế và thời hạn nộp thuế TNDN

Thuế TNDN được tính theo năm dương lịch (từ 1/1 đến 31/12). Doanh nghiệp phải:

• Tạm nộp thuế theo quý: Không muộn hơn ngày 30 của tháng đầu tiên quý tiếp theo. Ví dụ: Quý I tạm nộp trước 30/4.
• Quyết toán năm: Nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN trước ngày 31/3 năm sau và nộp số thuế còn thiếu trước 31/3.
• Tạm nộp quý không thấp hơn 80% số thuế phải nộp cả năm (theo quy định từ năm 2022 trở đi).

Câu Hỏi Thường Gặp

Doanh nghiệp mới thành lập có phải nộp thuế TNDN tạm tính quý không?

Có. Ngay từ quý đầu tiên phát sinh doanh thu, doanh nghiệp phải thực hiện tạm nộp thuế TNDN theo quý. Nếu chưa có cơ sở ước tính, doanh nghiệp nộp theo số liệu thực tế phát sinh trong quý đó.

Doanh nghiệp có thể được miễn, giảm thuế TNDN không?

Có. Doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu kinh tế, doanh nghiệp công nghệ cao, dự án đặc biệt ưu đãi đầu tư… có thể được ưu đãi thuế suất 10%, 17% hoặc miễn thuế có thời hạn. Cần đáp ứng điều kiện và thủ tục theo quy định từng loại ưu đãi.

Nếu tạm nộp thuế TNDN thiếu so với thực tế thì sao?

Nếu tổng số thuế tạm nộp cả năm thấp hơn 80% số thuế phải nộp cả năm, doanh nghiệp sẽ bị tính tiền chậm nộp phần chênh lệch từ ngày 31/3 năm sau. Vì vậy cần ước tính chính xác và điều chỉnh kịp thời trong quý IV.

Kết Luận

Tính thuế TNDN đúng và đủ là yếu tố then chốt để doanh nghiệp vận hành bền vững và tránh rủi ro pháp lý. Các sai sót phổ biến thường xảy ra ở khâu xác định chi phí được trừ và kỳ tạm nộp thuế. Doanh nghiệp nên có kế toán chuyên nghiệp hoặc sử dụng dịch vụ kế toán để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.

👉 Liên hệ iGlobal để được tư vấn miễn phí về thuế TNDN và kế toán doanh nghiệp. Hotline: 0932 796 879

Bài viết liên quan:

• Dịch vụ kế toán trọn gói 2026
• Chỉ tiêu kiểm toán bắt buộc doanh nghiệp 300 tỷ
• Chi phí kiểm toán báo cáo tài chính 2026