Nghị Định 310/2025/NĐ-CP: Mức Phạt Mới Về Thuế, Hóa Đơn 2026

Đội ngũ chuyên gia iGlobal · Cập nhật lần cuối: Tháng 10/2026

Nghị định 310/2025/NĐ-CP tăng mạnh mức phạt vi phạm về hóa đơn, lên đến 80 triệu đồng cho hành vi không lập hóa đơn, và chính thức có hiệu lực từ ngày 16/01/2026. Đây là nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP, thay đổi cách tính mức phạt, mở rộng đối tượng bị xử phạt và tăng thẩm quyền xử phạt tại chỗ của công chức thuế. Với hàng loạt doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa tại TP.HCM đang sử dụng hóa đơn điện tử hàng ngày, việc hiểu đúng khung phạt mới là điều kiện bắt buộc để tránh những khoản phạt không đáng có.

Nghị định 310/2025/NĐ-CP là gì?

Nghị định 310/2025/NĐ-CP là văn bản do Chính phủ ban hành ngày 02/12/2025, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn. Nghị định không thay thế toàn bộ Nghị định 125/2020/NĐ-CP mà chỉ điều chỉnh các nội dung cụ thể: nguyên tắc xử phạt, cách xác định mức phạt, khung phạt đối với vi phạm về hóa đơn, phạm vi đối tượng bị xử phạt và thẩm quyền xử phạt của công chức thuế.

Văn bản này ra đời trong bối cảnh hóa đơn điện tử đã phổ biến gần như tuyệt đối theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, đòi hỏi khung xử phạt phải cập nhật để phù hợp với thực tế quản lý thuế điện tử, đồng thời siết chặt hơn các hành vi gian lận, trốn lập hóa đơn khi bán hàng, cung cấp dịch vụ.

Nghị định 310/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị định 310/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 16/01/2026 — tức đã áp dụng từ gần 10 tháng nay tính đến thời điểm hiện tại. Mọi hành vi vi phạm về thuế, hóa đơn phát sinh từ ngày này trở đi sẽ bị xử phạt theo khung mức phạt mới trong Nghị định 310/2025/NĐ-CP, thay cho khung phạt cũ tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Đối với các hành vi vi phạm xảy ra trước ngày 16/01/2026 nhưng chưa bị xử lý, cơ quan thuế vẫn áp dụng nguyên tắc có lợi cho đối tượng vi phạm theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính — nghĩa là nếu mức phạt mới thấp hơn mức phạt cũ cho cùng hành vi, doanh nghiệp được áp dụng mức phạt thấp hơn.

Đối tượng nào bị xử phạt theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP?

Nghị định 310/2025/NĐ-CP mở rộng đối tượng bị xử phạt ra ngoài người nộp thuế trực tiếp, bao gồm cả bên được ủy quyền, bên thực hiện thay và đơn vị hợp nhất báo cáo theo cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu. Trước đây, Nghị định 125/2020/NĐ-CP chủ yếu nhắm đến người nộp thuế là chủ thể trực tiếp vi phạm.

Với quy định mới, các đối tượng sau cũng có thể bị xử phạt nếu để xảy ra vi phạm trong phạm vi được giao: đại lý thuế, đơn vị kế toán dịch vụ thực hiện thay nghĩa vụ kê khai cho doanh nghiệp, và đơn vị hợp nhất báo cáo (thường là công ty mẹ hoặc đơn vị được chỉ định) chịu trách nhiệm nộp báo cáo theo quy định thuế tối thiểu toàn cầu (Pillar Two) áp dụng cho các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR trở lên. Đây là tín hiệu quan trọng với doanh nghiệp FDI thuộc tập đoàn lớn đang thuê dịch vụ kế toán — kiểm toán trọn gói tại Việt Nam.

Quy tắc “phạt gộp hành vi” hoạt động như thế nào?

Quy tắc phạt gộp hành vi quy định: nếu nhiều vi phạm thủ tục thuế, hóa đơn có tính chất tương tự xảy ra trong cùng một ngày hoặc cùng một vụ việc, cơ quan thuế chỉ xử phạt theo khung phạt tiền cao nhất trong số các hành vi đó. Quy định này thay cho cách hiểu trước đây là cộng dồn, phạt riêng từng hành vi vi phạm thủ tục phát sinh đồng thời.

Mức phạt cụ thể trong từng khung được tính theo công thức mức trung bình của khung phạt, sau đó điều chỉnh: giảm 10% nếu có 1 tình tiết giảm nhẹ (TTGN); tăng 10% nếu có 1 tình tiết tăng nặng (TTTN); áp dụng mức tối thiểu của khung nếu có từ 2 tình tiết giảm nhẹ trở lên; áp dụng mức tối đa của khung nếu có từ 2 tình tiết tăng nặng trở lên. Cách tính minh bạch này giúp doanh nghiệp tự ước lượng được mức phạt dự kiến khi làm việc với cơ quan thuế, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định chủ quan của người xử phạt.

Mức phạt lập hóa đơn không đúng thời điểm là bao nhiêu?

Mức phạt lập hóa đơn không đúng thời điểm theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP dao động từ 500.000 đồng đến 70 triệu đồng, chia theo số lượng hóa đơn vi phạm — khác hẳn với Nghị định 125/2020/NĐ-CP vốn chỉ có 2 khung cố định (3-5 triệu và 4-8 triệu đồng) không phân biệt số lượng.

Số hóa đơn vi phạm	Mức phạt (đồng)
01 số hóa đơn	500.000 – 1.500.000
Từ 02 đến dưới 10 số	2.000.000 – 5.000.000
Từ 10 đến dưới 20 số	5.000.000 – 15.000.000
Từ 20 đến dưới 50 số	15.000.000 – 30.000.000
Từ 50 số trở lên	Tối đa 70.000.000

Mức phạt được tính trên tổng số hóa đơn vi phạm trong một lần kiểm tra, không phải theo từng lần xuất hóa đơn riêng lẻ. Doanh nghiệp sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử kết nối trực tiếp với cơ quan thuế thường ít gặp vi phạm loại này vì hệ thống tự động ghi nhận thời điểm lập hóa đơn. Xem thêm chi tiết các lỗi hóa đơn điện tử thường gặp và cách xử lý tại bài Hóa Đơn Điện Tử 2026: Quy Định Mới Và Cách Xử Lý Sai Sót Thường Gặp.

Không lập hóa đơn bị phạt bao nhiêu?

Hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ bị phạt tối đa 80 triệu đồng theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, áp dụng khi vi phạm từ 50 số hóa đơn trở lên (khung 60-80 triệu đồng). Đây là hành vi bị xử phạt nghiêm khắc nhất trong nhóm vi phạm về hóa đơn, vì gắn liền với rủi ro trốn thuế, che giấu doanh thu.

Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp không lập hóa đơn còn có thể bị truy thu thuế GTGT, thuế TNDN tương ứng với doanh thu chưa xuất hóa đơn, cộng tiền chậm nộp 0,03%/ngày tính trên số thuế truy thu. Nếu hành vi có dấu hiệu trốn thuế với số tiền lớn (thường từ 100 triệu đồng trở lên theo Bộ luật Hình sự), hồ sơ có thể bị chuyển sang cơ quan điều tra để xem xét trách nhiệm hình sự, không chỉ xử phạt hành chính. Doanh nghiệp cũng cần phân biệt với mức phạt chậm nộp thuế TNDN tại bài Phạt Chậm Nộp Thuế TNDN 2026: Mức Phạt Và Cách Tránh.

Thẩm quyền xử phạt của công chức thuế thay đổi như thế nào?

Công chức thuế đang thi hành công vụ được quyền phạt tiền tối đa 20 triệu đồng với vi phạm thủ tục thuế và 10 triệu đồng với vi phạm hóa đơn theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, thay vì trước đây chỉ có thẩm quyền phạt cảnh cáo và phải chuyển lên cấp có thẩm quyền cao hơn.

Thay đổi này giúp cơ quan thuế xử lý vi phạm nhanh hơn, giảm thời gian chờ phê duyệt, nhưng cũng có nghĩa doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ hồ sơ, chứng từ ngay từ đầu vì cán bộ thuế có thể lập biên bản và ra quyết định xử phạt ngay tại buổi kiểm tra, thanh tra thuế tại trụ sở doanh nghiệp.

Trường hợp bất khả kháng được miễn, giảm phạt là gì?

Nghị định 310/2025/NĐ-CP bổ sung quy định miễn, giảm trách nhiệm xử phạt khi vi phạm xảy ra do sự kiện bất khả kháng, bao gồm: thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, chiến tranh, bạo loạn, đình công hoặc sự kiện khách quan khác không thể lường trước mà doanh nghiệp đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết nhưng vẫn không khắc phục được.

Để được xem xét miễn, giảm phạt, doanh nghiệp phải có văn bản đề nghị kèm hồ sơ, chứng cứ chứng minh sự kiện bất khả kháng (ví dụ xác nhận của cơ quan chức năng về thiên tai, dịch bệnh tại địa phương) gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước hoặc ngay khi bị lập biên bản vi phạm.

So sánh Nghị định 310/2025/NĐ-CP và Nghị định 125/2020/NĐ-CP

Tiêu chí	Nghị định 125/2020/NĐ-CP	Nghị định 310/2025/NĐ-CP
Đối tượng xử phạt	Chủ yếu người nộp thuế trực tiếp	Mở rộng: bên ủy quyền, bên làm thay, đơn vị hợp nhất báo cáo thuế tối thiểu toàn cầu
Phạt vi phạm đồng thời	Có thể phạt riêng từng hành vi	Phạt gộp — chỉ áp khung cao nhất
Phạt lập hóa đơn sai thời điểm	2 khung cố định: 3-5 triệu, 4-8 triệu	5 khung theo số lượng: 500 nghìn – 70 triệu
Thẩm quyền công chức thuế	Chỉ phạt cảnh cáo	Phạt tiền đến 20 triệu (thủ tục), 10 triệu (hóa đơn)
Miễn giảm bất khả kháng	Chưa quy định cụ thể	Có quy định rõ các trường hợp và điều kiện

Doanh nghiệp cần làm gì để tránh bị phạt theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP?

Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình lập hóa đơn điện tử, kiểm tra thời điểm xuất hóa đơn so với thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế, và cập nhật quy chế nội bộ cho đơn vị kế toán, đại lý thuế được thuê làm thay.

1. Rà soát quy trình lập hóa đơn: Đảm bảo hóa đơn được lập đúng thời điểm giao hàng, hoàn thành dịch vụ hoặc thu tiền (tùy loại giao dịch) theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ.
2. Đào tạo lại nhân sự kế toán: Cập nhật khung phạt mới và quy tắc phạt gộp để nhân viên chủ động phát hiện, xử lý sớm sai sót trước khi bị kiểm tra.
3. Rà soát hợp đồng với đại lý thuế, đơn vị kế toán thuê ngoài: Vì Nghị định 310/2025/NĐ-CP mở rộng trách nhiệm cho bên làm thay, cần quy định rõ trách nhiệm bồi thường nếu đơn vị thuê ngoài gây ra vi phạm.
4. Lưu trữ hồ sơ chứng minh bất khả kháng (nếu có): Chuẩn bị sẵn tài liệu nếu doanh nghiệp từng bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh làm chậm nghĩa vụ thuế.
5. Với doanh nghiệp FDI thuộc tập đoàn lớn: Rà soát cơ chế báo cáo thuế tối thiểu toàn cầu (Pillar Two) nếu thuộc diện phải hợp nhất báo cáo, tránh bị xử phạt liên đới.

Căn cứ pháp lý: Nghị định 310/2025/NĐ-CP (ban hành 02/12/2025, hiệu lực 16/01/2026), Nghị định 125/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ, Luật Quản lý thuế 2019, Luật Xử lý vi phạm hành chính. Nếu doanh nghiệp bị cơ quan thuế áp dụng ấn định thuế do vi phạm nghiêm trọng, tham khảo thêm bài Ấn Định Thuế 2026: 7 Trường Hợp Bị Áp Dụng Và Cách Khiếu Nại.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Nghị định 310/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày nào?

Nghị định 310/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 02/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 16/01/2026. Mọi vi phạm về thuế, hóa đơn phát sinh từ thời điểm này áp dụng khung phạt mới.

Nghị định 310/2025/NĐ-CP thay thế hay sửa đổi Nghị định 125/2020/NĐ-CP?

Nghị định 310/2025/NĐ-CP chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, không thay thế toàn bộ. Các điều khoản không bị sửa đổi của Nghị định 125/2020/NĐ-CP vẫn còn hiệu lực.

Mức phạt tối đa khi không lập hóa đơn là bao nhiêu?

Mức phạt tối đa cho hành vi không lập hóa đơn là 80 triệu đồng, áp dụng khi vi phạm từ 50 số hóa đơn trở lên. Ngoài ra doanh nghiệp còn bị truy thu thuế và tiền chậm nộp.

Quy tắc phạt gộp hành vi là gì?

Nếu nhiều vi phạm thủ tục tương tự xảy ra cùng ngày hoặc cùng vụ việc, cơ quan thuế chỉ phạt theo khung cao nhất trong số các hành vi đó, thay vì cộng dồn từng hành vi.

Ai là đối tượng bị xử phạt theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP?

Ngoài người nộp thuế trực tiếp, nghị định mở rộng ra bên được ủy quyền, bên thực hiện thay (đại lý thuế, kế toán dịch vụ) và đơn vị hợp nhất báo cáo thuế tối thiểu toàn cầu.

Trường hợp bất khả kháng được miễn giảm phạt gồm những gì?

Gồm thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, chiến tranh, bạo loạn, đình công hoặc sự kiện khách quan không thể lường trước mà doanh nghiệp đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết nhưng không khắc phục được.

Công chức thuế có quyền phạt tối đa bao nhiêu tiền?

Công chức thuế được quyền phạt tiền tối đa 20 triệu đồng với vi phạm thủ tục thuế và 10 triệu đồng với vi phạm hóa đơn, thay vì chỉ phạt cảnh cáo như trước đây.

Kết Luận

Nghị định 310/2025/NĐ-CP đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong cách xử phạt vi phạm về thuế, hóa đơn tại Việt Nam, với mức phạt hóa đơn tăng mạnh và thẩm quyền xử phạt tại chỗ của công chức thuế được mở rộng. Doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp đang sử dụng dịch vụ kế toán – kiểm toán thuê ngoài, cần chủ động rà soát quy trình lập hóa đơn và hợp đồng với đơn vị làm thay để tránh những khoản phạt không đáng có từ 16/01/2026.