Nghị định 90/2025/NĐ-CP: Doanh nghiệp Quy mô Lớn Bắt buộc Kiểm toán Báo cáo Tài chính Từ 2025

Nghị định 90/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 14/04/2025 đã chính thức bổ sung đối tượng doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Theo đó, các doanh nghiệp có quy mô lớn đáp ứng ít nhất 2 trong 3 tiêu chí về doanh thu, tài sản và lao động sẽ phải thực hiện kiểm toán bắt buộc kể từ năm tài chính 2025. Đây là thay đổi quan trọng ảnh hưởng đến hàng nghìn doanh nghiệp tại Việt Nam.

1. Nghị định 90/2025/NĐ-CP là gì?

Nghị định 90/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 14/04/2025, sửa đổi bổ sung Nghị định 17/2012/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Kiểm toán độc lập. Nội dung quan trọng nhất là quy định chi tiết tiêu chí xác định “doanh nghiệp khác có quy mô lớn” phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm theo khoản 1 Điều 37 Luật Kiểm toán độc lập (sửa đổi 2024).

Trước đây, chỉ các doanh nghiệp FDI, tổ chức tín dụng, công ty đại chúng, doanh nghiệp nhà nước mới phải kiểm toán bắt buộc. Nay, phạm vi mở rộng sang tất cả doanh nghiệp tư nhân có quy mô lớn.

2. Ba Tiêu chí Xác định Doanh nghiệp Quy mô Lớn

Doanh nghiệp phải kiểm toán bắt buộc khi đáp ứng ít nhất 2 trong 3 tiêu chí sau:

Ví dụ: Công ty A có doanh thu 2024 là 350 tỷ đồng và tổng tài sản cuối năm 2024 là 120 tỷ đồng → đáp ứng 2/3 tiêu chí → bắt buộc kiểm toán BCTC năm 2025.

3. Thời điểm Áp dụng

• Nghị định có hiệu lực: 14/04/2025
• Năm tài chính đầu tiên áp dụng: Năm tài chính 2025
• Dữ liệu xác định: Dựa trên BCTC và dữ liệu BHXH của năm 2024

Điều này có nghĩa: Doanh nghiệp cần kiểm tra ngay số liệu năm 2024 để xác định có thuộc diện bắt buộc kiểm toán hay không.

4. Khi nào Được Miễn Kiểm toán?

Doanh nghiệp sẽ không phải kiểm toán bắt buộc khi:

• Có 2 năm liên tiếp không đáp ứng đủ 2/3 tiêu chí
• Cho đến khi tiếp tục đáp ứng các tiêu chí quy định

Ví dụ: Nếu doanh thu năm 2025 giảm xuống dưới 300 tỷ VÀ tài sản dưới 100 tỷ, nhưng năm 2024 vẫn đáp ứng → vẫn phải kiểm toán BCTC 2025. Chỉ khi 2 năm liên tiếp không đáp ứng mới được miễn.

5. Thay đổi về Luân chuyển Kiểm toán viên

Nghị định 90/2025 cũng sửa đổi quy định về luân chuyển kiểm toán viên:

• Trước đây: Kiểm toán viên không được ký báo cáo kiểm toán cho cùng một đơn vị quá 3 năm liên tiếp
• Hiện nay: Nới lỏng lên 5 năm liên tiếp
• Kiểm toán viên đang ký trước 01/01/2025 được tiếp tục ký cho đủ 5 năm

6. Đối tượng Kiểm toán Bắt buộc Trước đây (Vẫn giữ nguyên)

Ngoài doanh nghiệp quy mô lớn theo Nghị định 90, các đối tượng sau vẫn phải kiểm toán bắt buộc như trước:

1. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)
2. Tổ chức tín dụng (ngân hàng, công ty tài chính)
3. Công ty bảo hiểm, tái bảo hiểm
4. Công ty đại chúng, niêm yết chứng khoán
5. Doanh nghiệp nhà nước
6. Đơn vị có lợi ích công chúng

7. Doanh nghiệp Cần Làm gì Ngay?

1. Kiểm tra số liệu năm 2024: Doanh thu, tổng tài sản, số lao động BHXH
2. Xác định có thuộc diện bắt buộc không: Đáp ứng 2/3 tiêu chí?
3. Lên kế hoạch kiểm toán sớm: Liên hệ công ty kiểm toán ngay để đặt lịch
4. Chuẩn bị sổ sách: Đảm bảo hệ thống kế toán gọn gàng, đầy đủ
5. Tham vấn chuyên gia: Tư vấn về chi phí, thời gian và quy trình kiểm toán

9. Nguồn Tham khảo Chính thức

• Báo Chính phủ – Hướng dẫn tiêu chí xác định doanh nghiệp quy mô lớn
• Bộ Tài chính – Nghị định 90/2025/NĐ-CP
• Luật Gia Luật – Bổ sung đối tượng kiểm toán bắt buộc

8. Câu hỏi Thường gặp

Doanh nghiệp có doanh thu 200 tỷ có phải kiểm toán không?

Nếu chỉ có doanh thu 200 tỷ (dưới 300 tỷ), doanh nghiệp cần kiểm tra 2 tiêu chí còn lại. Nếu tổng tài sản ≥ 100 tỷ VÀ lao động BHXH ≥ 200 người thì vẫn phải kiểm toán (đáp ứng 2/3 tiêu chí).

Nghị định áp dụng cho BCTC năm nào?

Áp dụng cho báo cáo tài chính từ năm tài chính 2025 trở đi. Doanh nghiệp dùng số liệu năm 2024 để xác định.

Không kiểm toán thì bị phạt bao nhiêu?

Theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp không thực hiện kiểm toán bắt buộc có thể bị phạt từ 50 – 100 triệu đồng và buộc thực hiện kiểm toán.

Xem thêm các bài viết trong chuỗi NĐ 90/2025:

• Cách Xác định DN Quy mô Lớn Phải Kiểm toán
• DN Lần đầu Kiểm toán – Cần Chuẩn bị Gì?
• Mức Phạt Khi Không Kiểm toán Bắt buộc
• DN Doanh thu 200 Tỷ Có Phải Kiểm toán?

Bài viết liên quan khác:

• Chi phí Kiểm toán Báo cáo Tài chính – Bảng giá Chi tiết
• Quy trình Kiểm toán Tài chính Hiệu quả
• Công ty nào cần phải Kiểm toán?