Thông Tư 99/2025/TT-BTC: Toàn Bộ Điểm Mới Về Chế Độ Kế Toán Doanh Nghiệp Từ 2026

Từ ngày 01/01/2026, toàn bộ doanh nghiệp Việt Nam phải áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp. Đây là cuộc cải cách lớn nhất trong hơn 10 năm qua, tác động trực tiếp đến cách lập báo cáo tài chính, hệ thống tài khoản và chứng từ kế toán của hàng triệu doanh nghiệp. Bài viết này tổng hợp toàn bộ điểm mới quan trọng nhất của Thông tư 99 mà kế toán và doanh nghiệp cần nắm vững.

1. Thông tư 99/2025/TT-BTC là gì? Tại sao cần thay thế Thông tư 200?

Thông tư 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, chính thức có hiệu lực từ 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Thông tư này hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, thay thế toàn bộ Thông tư 200/2014/TT-BTC đã tồn tại hơn 10 năm.

Sở dĩ cần cải cách vì môi trường kinh doanh đã thay đổi mạnh mẽ: kinh tế số phát triển, yêu cầu hội nhập chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS), và nhu cầu đơn giản hóa thủ tục hành chính. Thông tư 200 cũ với nhiều quy định cứng nhắc đã không còn phù hợp với thực tiễn kinh doanh hiện đại.

2. Những điểm mới nổi bật của Thông tư 99/2025/TT-BTC

2.1. Tự chủ trong thiết kế chứng từ và hệ thống kế toán

Một trong những thay đổi quan trọng nhất: doanh nghiệp được tự do xây dựng và thiết kế biểu mẫu chứng từ kế toán phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của mình, thay vì bắt buộc dùng mẫu của Bộ Tài chính như trước. Điều này tăng tính linh hoạt và phù hợp với từng ngành nghề, quy mô doanh nghiệp.

2.2. Báo cáo tài chính linh hoạt hơn

Thông tư 99 cho phép doanh nghiệp lược bỏ các chỉ tiêu không phát sinh và đánh lại thứ tự các dòng báo cáo mà không làm thay đổi mã số. Báo cáo tài chính trở nên tinh gọn, dễ đọc hơn và tập trung vào thông tin thực sự có giá trị cho nhà quản lý và nhà đầu tư.

2.3. Hệ thống tài khoản kế toán được cập nhật

Hệ thống tài khoản kế toán được rà soát và cập nhật để phù hợp hơn với các giao dịch kinh tế hiện đại, bao gồm các tài khoản liên quan đến tài sản kỹ thuật số, công cụ tài chính mới và các giao dịch thương mại điện tử ngày càng phổ biến.

2.4. Đơn giản hóa quy định ký chứng từ

Thay vì quy định chi tiết về hình thức, loại mực, cách viết như trước, Thông tư 99 dẫn chiếu chung sang quy định của Luật Kế toán và các văn bản hướng dẫn. Điều này giảm bớt gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp trong thực tế hàng ngày.

2.5. Trách nhiệm kế toán trưởng được nâng cao

Người quản lý, điều hành doanh nghiệp, kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán phải chịu trách nhiệm cá nhân về tính chính xác, trung thực của thông tin và số liệu kế toán từ phần mềm. Đây là xu hướng tăng cường trách nhiệm giải trình phù hợp với yêu cầu quản trị doanh nghiệp hiện đại.

2.6. Sổ kế toán được tinh gọn

Số lượng mẫu sổ kế toán giảm từ 45 mẫu (Thông tư 200) xuống còn 42 mẫu, loại bỏ các mẫu trùng lặp hoặc ít sử dụng trong thực tế. Điều này giúp công tác lưu trữ sổ sách trở nên gọn gàng hơn.

3. So sánh Thông tư 99/2025 với Thông tư 200/2014

4. Lộ trình áp dụng Thông tư 99 cho doanh nghiệp

Theo quy định, tất cả doanh nghiệp (trừ doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ áp dụng chế độ riêng) phải chuyển sang Thông tư 99 cho năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2026. Đối với doanh nghiệp có năm tài chính không trùng năm dương lịch, thời điểm áp dụng là năm tài chính bắt đầu sau ngày 01/01/2026.

Để chuyển đổi thuận lợi, doanh nghiệp cần thực hiện ngay các bước sau:

• Rà soát lại toàn bộ hệ thống tài khoản kế toán đang sử dụng
• Cập nhật phần mềm kế toán tương thích với Thông tư 99
• Đào tạo lại kế toán viên về các thay đổi quan trọng
• Xây dựng lại mẫu chứng từ, báo cáo nội bộ phù hợp
• Tham khảo ý kiến kiểm toán viên về việc trình bày BCTC mới

5. Doanh nghiệp FDI có bắt buộc áp dụng Thông tư 99 không?

Có. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hoạt động tại Việt Nam cũng phải tuân thủ Thông tư 99/2025/TT-BTC giống như doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, các doanh nghiệp FDI có thể lập thêm báo cáo tài chính theo chuẩn mực quốc tế (IFRS/GAAP) phục vụ nhu cầu báo cáo cho công ty mẹ ở nước ngoài.

iGlobal có dịch vụ kế toán chuyên cho doanh nghiệp FDI, giúp lập đồng thời BCTC theo Thông tư 99 (cho cơ quan thuế Việt Nam) và theo IFRS (cho công ty mẹ). Xem thêm: Tư vấn thuế cho FDI tại Việt Nam.

6. Dịch vụ kế toán của iGlobal hỗ trợ chuyển đổi Thông tư 99

iGlobal cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói giúp doanh nghiệp chuyển đổi sang Thông tư 99 một cách suôn sẻ. Đội ngũ kế toán viên có chứng chỉ CPA, nhiều năm kinh nghiệm, sẵn sàng hỗ trợ toàn diện:

• Rà soát và cập nhật hệ thống tài khoản theo TT99
• Xây dựng quy trình kế toán mới phù hợp quy mô từng doanh nghiệp
• Đào tạo nhân sự kế toán nội bộ về Thông tư 99
• Lập báo cáo tài chính đúng chuẩn theo quy định mới

7. FAQ – Câu hỏi thường gặp về Thông tư 99/2025/TT-BTC

Thông tư 99 có áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ không?

Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ vẫn áp dụng chế độ kế toán riêng theo Thông tư 132/2018/TT-BTC (hoặc văn bản thay thế). Thông tư 99 chủ yếu áp dụng cho doanh nghiệp vừa, lớn và doanh nghiệp FDI.

Có cần nộp báo cáo chuyển đổi đặc biệt khi áp dụng Thông tư 99 không?

Không có yêu cầu nộp báo cáo chuyển đổi cho cơ quan thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần ghi chú rõ trong thuyết minh BCTC năm 2026 về việc thay đổi chế độ kế toán và ảnh hưởng (nếu có) đến số liệu so sánh.

Phần mềm kế toán nào đã tương thích với Thông tư 99?

Hầu hết các phần mềm kế toán lớn tại Việt Nam như MISA, Fast Accounting, BRAVO đã cập nhật phiên bản tương thích Thông tư 99. Doanh nghiệp cần kiểm tra và cập nhật lên phiên bản mới nhất của nhà cung cấp.