Thuế TNCN Lao Động Thời Vụ 2026: Khấu Trừ 10% Ra Sao?

Kê khai thuế doanh nghiệp - iGlobal

Thuế TNCN Lao Động Thời Vụ 2026: Khấu Trừ 10% Ra Sao?

✍️ Đội ngũ chuyên gia iGlobal
•
Cập nhật: Tháng 11/2026

Từ ngày 1/7/2026, doanh nghiệp chỉ phải khấu trừ 10% thuế TNCN khi chi trả thu nhập cho lao động thời vụ, thử việc hoặc hợp đồng dưới 3 tháng từ 5 triệu đồng/lần trở lên, thay cho ngưỡng 2 triệu đồng/lần áp dụng trước đó, theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Đây là thay đổi quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính lương, hạch toán và kê khai thuế của hàng loạt doanh nghiệp đang sử dụng lao động mùa vụ, nhân viên thử việc, cộng tác viên part-time — đặc biệt trong các ngành bán lẻ, F&B, sự kiện, logistics. Bài viết dưới đây giải đáp đầy đủ các câu hỏi thường gặp: khi nào bị khấu trừ, cách làm cam kết để không bị trừ thuế, lao động thời vụ có phải đóng BHXH không, và doanh nghiệp bị xử lý ra sao nếu khấu trừ sai.

Thuế TNCN lao động thời vụ, thử việc là gì?

Thuế TNCN đối với lao động thời vụ, thử việc là khoản thuế thu nhập cá nhân tính trên tiền lương, tiền công trả cho người lao động không có hợp đồng lao động hoặc có hợp đồng lao động dưới 3 tháng, được doanh nghiệp khấu trừ ngay tại nguồn theo tỷ lệ cố định 10% trước khi chi trả, thay vì tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần như lao động chính thức.

Theo Bộ luật Lao động 2019, pháp luật Việt Nam hiện không còn ghi nhận riêng loại “hợp đồng thời vụ/mùa vụ” như trước đây — chỉ còn hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng lao động xác định thời hạn tối đa 36 tháng. Tuy nhiên trong thực tế quản lý thuế, cụm từ “lao động thời vụ” vẫn được dùng phổ biến để chỉ nhóm cá nhân làm việc ngắn hạn, không ký hợp đồng lao động chính thức hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng — đối tượng áp dụng cơ chế khấu trừ 10% theo quy định thuế TNCN hiện hành.

Nhóm này bao gồm: nhân viên thử việc ký hợp đồng thử việc riêng biệt, cộng tác viên bán thời gian, lao động mùa vụ tại nhà hàng/sự kiện/nông nghiệp, và cá nhân nhận thu nhập vãng lai (nhuận bút, hoa hồng, thù lao dịch vụ) không thường xuyên. Đây cũng là một trong các nghĩa vụ thuế mà doanh nghiệp mới thành lập cần nắm rõ ngay từ giai đoạn tuyển dụng nhân sự ban đầu.

Khi nào doanh nghiệp phải khấu trừ 10% thuế TNCN?

Doanh nghiệp phải khấu trừ 10% thuế TNCN ngay khi chi trả thu nhập từ 5 triệu đồng/lần trở lên cho cá nhân không có hợp đồng lao động hoặc hợp đồng lao động dưới 3 tháng, áp dụng từ ngày 1/7/2026 theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Đây là thay đổi lớn so với quy định cũ: trước 1/7/2026, ngưỡng khấu trừ chỉ là 2 triệu đồng/lần chi trả — nghĩa là rất nhiều khoản thù lao nhỏ (hỗ trợ cộng tác viên, nhuận bút, thù lao sự kiện) đều bị trừ 10% ngay. Việc nâng ngưỡng lên 5 triệu đồng/lần giúp giảm đáng kể số lượt phải khấu trừ, đặc biệt với lao động thời vụ nhận lương theo ca/buổi ở mức thấp.

Ví dụ minh họa: Một nhân viên phục vụ thời vụ tại nhà hàng nhận 4,5 triệu đồng/tháng (trả theo ca, không ký hợp đồng lao động) — từ 1/7/2026, doanh nghiệp không phải khấu trừ 10% vì dưới ngưỡng 5 triệu đồng/lần. Nếu nhân viên này nhận 6 triệu đồng/tháng, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% = 600.000 đồng trước khi trả lương, trừ khi nhân viên làm cam kết 08/CK-TNCN hợp lệ.

Lưu ý: nếu mức chi trả dưới 5 triệu đồng/lần nhưng cá nhân chủ động đề nghị được khấu trừ trước (để tránh phải nộp thêm thuế khi quyết toán do có nhiều nguồn thu nhập), doanh nghiệp vẫn phải thực hiện khấu trừ theo yêu cầu.

Căn cứ pháp lý khấu trừ thuế TNCN lao động thời vụ

Căn cứ pháp lý chính gồm: Nghị định 253/2026/NĐ-CP (ngưỡng khấu trừ 10%, hiệu lực 1/7/2026), Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 (mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế 2026) và Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (trách nhiệm khấu trừ, xử phạt).

Cụ thể: Nghị định 253/2026/NĐ-CP điều chỉnh mức thu nhập làm căn cứ khấu trừ 10% thuế TNCN đối với thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần lên 5 triệu đồng/lần, nhằm cải cách thủ tục hành chính và phù hợp hơn với thực tế phát sinh thu nhập của cá nhân trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng. Đồng thời, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 — đây là cơ sở để tính ngưỡng thu nhập cả năm khi cá nhân làm cam kết 08/CK-TNCN.

Về trách nhiệm của doanh nghiệp, Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập có nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho người lao động; nếu không thực hiện đúng, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm nộp thay phần thuế thiếu và các khoản phạt liên quan.

Cách tính thuế TNCN cho lao động thời vụ, thử việc

Thuế TNCN phải khấu trừ = Thu nhập chi trả mỗi lần × 10%, áp dụng khi mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên và cá nhân không làm cam kết 08/CK-TNCN.

Các bước tính cụ thể:

1. Xác định loại hợp đồng: nếu là hợp đồng thử việc riêng hoặc hợp đồng lao động dưới 3 tháng (hoặc không có hợp đồng), áp dụng khấu trừ 10% cố định. Nếu hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên (kể cả có thời gian thử việc ghi trong hợp đồng này), tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần sau khi trừ giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng (bản thân) và 6,2 triệu đồng/tháng (mỗi người phụ thuộc).

2. Đối chiếu mức chi trả mỗi lần với ngưỡng 5 triệu đồng. Dưới ngưỡng: không bắt buộc khấu trừ. Từ ngưỡng trở lên: khấu trừ 10% trên toàn bộ số tiền chi trả (không được trừ chi phí hay giảm trừ gia cảnh trước khi tính 10%).

3. Kiểm tra cam kết 08/CK-TNCN (nếu cá nhân nộp): nếu hợp lệ, không khấu trừ tại thời điểm chi trả, nhưng doanh nghiệp vẫn phải tổng hợp báo cáo với cơ quan thuế vào cuối năm.

Ví dụ: Công ty X thuê 10 lao động thời vụ dịp cao điểm, mỗi người nhận 8 triệu đồng/tháng trong 2 tháng, không ký hợp đồng lao động, không làm cam kết 08/CK-TNCN. Mỗi lần trả lương, công ty khấu trừ 10% × 8.000.000 = 800.000 đồng/người, tổng cộng khấu trừ 1.600.000 đồng/người cho 2 tháng. Cuối năm, nếu tổng thu nhập cả năm của người lao động đó thấp hơn mức phải nộp thuế, họ có thể tự quyết toán để được hoàn lại số tiền đã bị khấu trừ.

Làm sao để không bị khấu trừ 10%? Cam kết 08/CK-TNCN

Cá nhân có thể nộp cam kết mẫu 08/CK-TNCN để tạm thời không bị khấu trừ 10% nếu ước tính tổng thu nhập chịu thuế cả năm sau khi trừ gia cảnh không đến mức phải nộp thuế TNCN.

Điều kiện bắt buộc để cam kết hợp lệ: cá nhân phải đã có mã số thuế tại thời điểm làm cam kết; chỉ có duy nhất một nguồn thu nhập thuộc diện phải khấu trừ theo cam kết (nếu có nhiều nơi chi trả, chỉ được cam kết tại một nơi); và thực tế thu nhập cả năm không vượt ngưỡng phải nộp thuế. Với mức giảm trừ gia cảnh bản thân 15,5 triệu đồng/tháng theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, ngưỡng thu nhập cả năm (chưa tính người phụ thuộc) tương ứng khoảng 186 triệu đồng/năm.

Nếu cam kết sai dẫn đến thiếu thuế, cá nhân vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý trước cơ quan thuế theo Luật Quản lý thuế, không phải doanh nghiệp. Vì vậy, iGlobal khuyến nghị doanh nghiệp lưu đầy đủ bản cam kết 08/CK-TNCN có chữ ký và mã số thuế của người lao động trong hồ sơ nhân sự để đối chiếu khi bị thanh tra, kiểm tra thuế.

Lao động thời vụ, thử việc có phải đóng BHXH không?

Tùy vào hình thức ký kết: lao động thử việc theo hợp đồng thử việc riêng không phải đóng BHXH, nhưng nếu thử việc được ghi trong hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên thì phải đóng BHXH bắt buộc ngay từ đầu, áp dụng từ 1/1/2026.

Cụ thể, nếu doanh nghiệp và người lao động ký riêng một hợp đồng thử việc (độc lập, không phải hợp đồng lao động), thời gian thử việc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc — cả hai bên không phải đóng trong giai đoạn này. Ngược lại, nếu nội dung thử việc được quy định ngay trong hợp đồng lao động có thời hạn từ 1 tháng trở lên, theo Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, doanh nghiệp phải đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động ngay từ ngày hợp đồng có hiệu lực, kể cả những ngày đang thử việc.

Đây là điểm doanh nghiệp dễ nhầm lẫn và bị truy đóng khi cơ quan BHXH thanh tra: nhiều doanh nghiệp ghi “thử việc 2 tháng” ngay trong hợp đồng lao động 6 tháng nhưng không đóng BHXH cho 2 tháng đầu — điều này là sai quy định và có thể bị xử phạt chậm đóng, truy thu theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp nên tham khảo thêm hướng dẫn kế toán tiền lương và BHXH 2026 để hạch toán đúng ngay từ đầu.

Cuối năm lao động thời vụ quyết toán thuế TNCN như thế nào?

Cá nhân có thu nhập từ thời vụ, thử việc tại nhiều nơi trong năm phải tự quyết toán thuế TNCN trực tiếp với cơ quan thuế để được hoàn lại phần thuế đã bị khấu trừ vượt mức.

Quy trình quyết toán: tổng hợp toàn bộ thu nhập chịu thuế trong năm (từ tất cả nơi chi trả), áp dụng giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác (bảo hiểm bắt buộc, từ thiện…), tính lại số thuế phải nộp theo biểu thuế lũy tiến từng phần, rồi đối chiếu với tổng số thuế đã bị khấu trừ 10% tại từng nơi trong năm. Nếu số đã khấu trừ lớn hơn số phải nộp thực tế — trường hợp phổ biến với lao động thời vụ thu nhập thấp — cá nhân được hoàn lại phần chênh lệch.

Nếu cá nhân chỉ có một nguồn thu nhập duy nhất trong năm và đủ điều kiện ủy quyền, có thể nộp Giấy ủy quyền quyết toán thuế TNCN mẫu 02/UQ-QTT-TNCN để tổ chức chi trả quyết toán thay trước 31/3. Trường hợp có từ hai nguồn thu nhập trở lên (phổ biến với lao động thời vụ làm nhiều nơi), cá nhân bắt buộc phải tự quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế, thời hạn chậm nhất 30/4 năm sau.

Doanh nghiệp không khấu trừ hoặc khấu trừ sai bị xử lý ra sao?

Doanh nghiệp không khấu trừ hoặc khấu trừ thiếu thuế TNCN vẫn phải nộp thay số thuế thiếu, chịu tiền chậm nộp 0,03%/ngày và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, tổ chức chi trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ đúng, đủ thuế TNCN trước khi chi trả cho cá nhân. Nếu cơ quan thuế phát hiện qua thanh tra, kiểm tra rằng doanh nghiệp đã trả thu nhập từ 5 triệu đồng/lần trở lên (theo ngưỡng mới từ 1/7/2026) nhưng không khấu trừ 10%, doanh nghiệp phải nộp thay phần thuế thiếu cho ngân sách nhà nước, đồng thời bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên số thuế thiếu tính từ ngày phải nộp đến ngày thực nộp, và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định hiện hành.

Để tránh rủi ro này, doanh nghiệp nên: (1) rà soát toàn bộ danh sách chi trả cho lao động thời vụ, cộng tác viên theo tháng; (2) đối chiếu từng lần chi trả với ngưỡng 5 triệu đồng; (3) lưu đầy đủ cam kết 08/CK-TNCN có mã số thuế hợp lệ; (4) đồng bộ dữ liệu khấu trừ với phần mềm kế toán và báo cáo thuế hàng quý để tránh sai lệch khi quyết toán cuối năm.

So sánh nghĩa vụ thuế và BHXH theo từng loại hợp đồng

Loại hợp đồngCách tính thuế TNCNCó phải đóng BHXH?
Hợp đồng thử việc riêngKhấu trừ 10% nếu ≥5 triệu đồng/lần (từ 1/7/2026)Không
Không hợp đồng / thời vụ ngắn hạnKhấu trừ 10% nếu ≥5 triệu đồng/lần, trừ khi có cam kết 08/CK-TNCN hợp lệKhông
Hợp đồng lao động dưới 3 thángKhấu trừ 10% nếu ≥5 triệu đồng/lầnCó, nếu từ 1 tháng trở lên (từ 1/1/2026)
Hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lênBiểu thuế lũy tiến từng phần, sau giảm trừ gia cảnhCó, bắt buộc đầy đủ BHXH/BHYT/BHTN

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Lương thử việc có phải đóng thuế TNCN không?

Có. Lương thử việc vẫn là thu nhập chịu thuế TNCN. Nếu ký hợp đồng thử việc riêng và mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% ngay tại nguồn theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 1/7/2026). Nếu thử việc ghi trong hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, thuế tính theo biểu thuế lũy tiến sau giảm trừ gia cảnh, không khấu trừ cố định 10%.

Thu nhập dưới 5 triệu đồng/lần có bị khấu trừ thuế không?

Không bắt buộc, trừ khi cá nhân yêu cầu. Từ 1/7/2026, ngưỡng khấu trừ 10% là 5 triệu đồng/lần (tăng từ 2 triệu đồng/lần trước đó) theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Dưới ngưỡng này, doanh nghiệp không phải khấu trừ trừ khi cá nhân chủ động đề nghị khấu trừ trước.

Làm cam kết 08/CK-TNCN để không bị khấu trừ thuế cần điều kiện gì?

Cá nhân phải đã có mã số thuế, chỉ có một nguồn thu nhập thuộc diện khấu trừ theo cam kết, và ước tính tổng thu nhập cả năm sau giảm trừ gia cảnh không đến mức phải nộp thuế. Với mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, ngưỡng thu nhập cả năm tương ứng khoảng 186 triệu đồng.

Lao động thời vụ, thử việc có phải đóng BHXH không?

Tùy hình thức ký kết. Hợp đồng thử việc riêng không phải đóng BHXH. Nhưng nếu thử việc ghi trong hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên, từ 1/1/2026 doanh nghiệp phải đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN ngay từ đầu theo Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15.

Cuối năm lao động thời vụ quyết toán thuế TNCN như thế nào?

Cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi phải tự quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế trước 30/4 năm sau để tổng hợp thu nhập, tính lại số thuế thực phải nộp và đối chiếu với số đã bị khấu trừ 10%. Nếu chỉ có một nguồn thu nhập và đủ điều kiện ủy quyền, có thể nộp mẫu 02/UQ-QTT-TNCN để tổ chức chi trả quyết toán thay trước 31/3.

Doanh nghiệp quên khấu trừ hoặc khấu trừ sai thuế TNCN bị xử lý ra sao?

Doanh nghiệp phải nộp thay số thuế thiếu, chịu tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên số thuế thiếu theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định hiện hành. Nên rà soát từng lần chi trả và lưu đầy đủ cam kết 08/CK-TNCN để giảm rủi ro khi bị thanh tra.

Kết luận

Việc nâng ngưỡng khấu trừ thuế TNCN từ 2 triệu lên 5 triệu đồng/lần theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP từ 1/7/2026 giúp doanh nghiệp giảm đáng kể gánh nặng thủ tục khi trả lương cho lao động thời vụ, thử việc, cộng tác viên. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa hợp đồng thử việc riêng và thử việc trong hợp đồng lao động để áp dụng đúng nghĩa vụ thuế và BHXH, tránh bị truy thu hoặc xử phạt khi thanh tra. Nếu doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ quy trình khấu trừ thuế TNCN, đóng BHXH cho lao động thời vụ và thử việc, hãy liên hệ ngay với iGlobal để được tư vấn chi tiết theo từng trường hợp cụ thể.

iG

Đội ngũ chuyên gia iGlobal

Kiểm toán viên hành nghề · Thành viên VACPA · 10+ năm kinh nghiệm FDI tại TP.HCM

Bài viết được biên soạn và kiểm tra bởi đội ngũ kiểm toán viên hành nghề của Công ty TNHH Kiểm toán iGlobal, thành viên Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA). Cập nhật lần cuối: Tháng 11/2026.

Cần tư vấn miễn phí?

0932 796 879

Hoặc: 0932 796 879  |  0932 796 879

iGlobal cung cấp dịch vụ kiểm toán, kế toán, tư vấn thuế chuyên nghiệp tại TP.HCM
Email: info@iglobal.com.vn

Ban can tu van? Lien he iGlobal ngay!

Hotline: 0932 796 879

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Zalo
0932 796 879