BHXH bắt buộc 2026 có tổng tỷ lệ đóng 32%: người lao động (NLĐ) đóng 10,5% và người sử dụng lao động (NSDLĐ) đóng 21,5% tiền lương làm căn cứ đóng — tỷ lệ không thay đổi so với năm 2025. Tuy nhiên, Luật BHXH số 41/2024/QH15 có hiệu lực từ 1/7/2025 đã mang lại nhiều thay đổi căn bản: giảm năm đóng tối thiểu hưởng lương hưu từ 20 xuống còn 15 năm, mở rộng đối tượng bắt buộc, quy định mới về BHXH một lần. Từ 1/7/2026, mức trần đóng BHXH tăng từ 46,8 triệu lên 50,6 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, đòi hỏi phòng kế toán phải điều chỉnh kịp thời. Bài viết tổng hợp đầy đủ tỷ lệ đóng, căn cứ tính, mức phạt vi phạm và 6 lưu ý quan trọng nhất cho năm 2026.
Mức Đóng BHXH Bắt Buộc 2026 Là Bao Nhiêu?
Tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc năm 2026 là 32% tiền lương làm căn cứ đóng: người lao động chịu 10,5%, người sử dụng lao động chịu 21,5%. Tỷ lệ này không thay đổi so với 2025 nhưng mức trần và căn cứ đóng được điều chỉnh quan trọng theo Luật BHXH 2024.
| Quỹ Bảo Hiểm | Người Lao Động | NSDLĐ | Tổng |
|---|---|---|---|
| Hưu trí và Tử tuất | 8% | 14% | 22% |
| Ốm đau và Thai sản | 0% | 3% | 3% |
| TNLĐ — Bệnh nghề nghiệp | 0% | 0,5% | 0,5% |
| Tổng BHXH | 8% | 17,5% | 25,5% |
| Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) | 1% | 1% | 2% |
| Bảo hiểm y tế (BHYT) | 1,5% | 3% | 4,5% |
| TỔNG CỘNG | 10,5% | 21,5% | 32% |
Ví dụ thực tế: Nhân viên có lương đóng BHXH là 15.000.000 đồng/tháng, tổng BHXH–BHYT–BHTN cần nộp là 4.800.000 đồng (NLĐ chịu 1.575.000 đồng, NSDLĐ chịu 3.225.000 đồng) — chưa kể kinh phí công đoàn 2% NSDLĐ phải đóng thêm.
Để hiểu rõ hơn về cách hạch toán lương và BHXH trên sổ sách, xem thêm: Kế Toán Tiền Lương Và BHXH: Hướng Dẫn Từ A Đến Z Cho Doanh Nghiệp 2026.
Ai Phải Tham Gia BHXH Bắt Buộc Năm 2026?
Mọi doanh nghiệp có từ 1 lao động trở lên bắt buộc đăng ký và đóng BHXH cho người lao động. Luật BHXH số 41/2024/QH15 mở rộng đáng kể đối tượng tham gia kể từ 1/7/2025:
- Người lao động theo HĐLĐ từ 1 tháng trở lên — kể cả lao động ký nhiều hợp đồng dưới 1 tháng liên tiếp với cùng NSDLĐ
- Lao động bán thời gian (bổ sung mới từ 1/7/2025)
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh (bổ sung mới từ 1/7/2025)
- Cán bộ, công chức, viên chức
- Thành viên HĐTV, HĐQT, Ban kiểm soát có hưởng tiền lương, thù lao từ doanh nghiệp
- Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hợp lệ
Lưu ý: Doanh nghiệp đang sử dụng lao động bán thời gian hoặc có chủ hộ kinh doanh trực thuộc cần làm thủ tục đăng ký bổ sung ngay trong năm 2026. Đối với lao động nước ngoài làm việc tại TP.HCM, xem thêm: Thuế TNCN Người Nước Ngoài Làm Việc Tại Việt Nam 2026.
Căn Cứ Đóng BHXH 2026 — Phụ Cấp Nào Bắt Buộc Phải Tính?
Tiền lương đóng BHXH bắt buộc gồm 3 thành phần theo Điều 31 Luật BHXH số 41/2024/QH15: lương cơ bản, phụ cấp lương cố định và khoản bổ sung cố định ghi trong HĐLĐ. Đây là quy định quan trọng nhất thay đổi so với trước, cần rà soát toàn bộ hợp đồng lao động hiện tại.
✅ 3 khoản BẮT BUỘC tính vào căn cứ đóng BHXH:
- Tiền lương cơ bản ghi trong hợp đồng lao động
- Phụ cấp lương cố định và ổn định: phụ cấp chức vụ, trách nhiệm, nặng nhọc, thâm niên, khu vực, phụ cấp thu hút…
- Khoản bổ sung cố định: xác định rõ mức tiền trong HĐLĐ, trả đều hàng tháng, không phụ thuộc vào năng suất/kết quả làm việc
❌ Các khoản KHÔNG tính vào căn cứ đóng BHXH:
- Tiền thưởng KPI, thưởng thành tích, thưởng doanh số (biến động theo kết quả)
- Hỗ trợ ăn trưa, xăng xe, điện thoại, dụng cụ làm việc, trang phục
- Trợ cấp khó khăn đột xuất, tai nạn lao động không thường xuyên
- Trợ cấp sinh con, nhận nuôi con nuôi một lần
- Tiền nhà ở, điện, nước (nếu ghi tách riêng trong HĐLĐ)
- Các khoản không ghi trong hợp đồng lao động
Cảnh báo: Cơ quan BHXH có quyền kiểm tra lại toàn bộ cơ cấu lương trong HĐLĐ. Doanh nghiệp từng tách lương thấp + nhiều phụ cấp để giảm đóng BHXH cần rà soát và điều chỉnh ngay để tránh bị truy thu toàn bộ phần chênh lệch kèm lãi phạt.
Mức Trần Đóng BHXH 2026 Và Lương Tối Thiểu Vùng Mới
Mức trần đóng BHXH bắt buộc tăng lên 50,6 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026 theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, tăng 3,8 triệu đồng so với nửa đầu năm 2026. Doanh nghiệp có nhân viên lương cao cần điều chỉnh số tiền đóng từ tháng 7/2026.
| Giai đoạn | Mức tham chiếu | Mức trần BHXH (20 lần) |
|---|---|---|
| 01/01/2026 – 30/06/2026 | 2.340.000 đồng | 46.800.000 đồng/tháng |
| Từ 01/07/2026 trở đi | 2.530.000 đồng | 50.600.000 đồng/tháng |
Mức lương tối thiểu vùng 2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2026, tăng bình quân 7,2% so với 2025):
| Vùng | Địa bàn tiêu biểu | Lương tháng 2026 | Mức tăng |
|---|---|---|---|
| Vùng I | TP.HCM, Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai, Vũng Tàu | 5.310.000 đồng | +350.000 đồng |
| Vùng II | Các đô thị trực thuộc tỉnh lớn | 4.730.000 đồng | +320.000 đồng |
| Vùng III | Các tỉnh trung bình | 4.140.000 đồng | +280.000 đồng |
| Vùng IV | Vùng nông thôn, miền núi | 3.700.000 đồng | +250.000 đồng |
Tiền lương đóng BHXH không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Doanh nghiệp tại TP.HCM (Vùng I) phải đảm bảo mức đóng tối thiểu tính trên 5.310.000 đồng/tháng.
Luật BHXH 2024 (41/2024/QH15) — 5 Thay Đổi Lớn Nhất Từ 1/7/2025
Luật BHXH số 41/2024/QH15 (Quốc hội thông qua 29/6/2024, thay thế Luật BHXH 58/2014/QH13) có hiệu lực từ 1/7/2025 với 11 chương, 141 điều. Năm thay đổi quan trọng nhất doanh nghiệp cần biết:
Giảm số năm đóng tối thiểu hưởng lương hưu từ 20 năm → 15 năm: Thay đổi lớn nhất, mở rộng đáng kể số người đủ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng. Với 15 năm đóng, lao động nam hưởng 40% mức bình quân tiền lương (mỗi năm thêm +1%). Tuổi nghỉ hưu 2026: nam 61 tuổi 6 tháng, nữ 57 tuổi (theo lộ trình Bộ luật Lao động 2019).
Mở rộng đối tượng tham gia bắt buộc: Lao động bán thời gian và chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh bắt buộc tham gia BHXH từ 1/7/2025. Doanh nghiệp cần đăng ký bổ sung cho các đối tượng này nếu chưa làm.
Quy định mới về BHXH một lần (xem mục dưới): Chia thành 2 nhóm rõ ràng dựa trên thời điểm bắt đầu đóng BHXH trước/sau 1/7/2025.
Hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 → 75 tuổi: Người từ 70–75 tuổi trong hộ nghèo/cận nghèo cũng được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.
Hiện đại hóa toàn bộ giao dịch BHXH: Tất cả thủ tục thực hiện điện tử qua Cổng dịch vụ công BHXH Việt Nam, cắt giảm hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian xử lý.
Quy Định BHXH Một Lần 2026 — Phân Biệt 2 Nhóm Bắt Buộc
Từ 1/7/2025, quyền rút BHXH một lần được phân thành 2 nhóm theo Điều 70 Luật BHXH 2024. Doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh giải quyết sai thủ tục cho người lao động:
📋 Nhóm 1: Có thời gian đóng BHXH TRƯỚC 1/7/2025
Vẫn được rút BHXH một lần sau khi nghỉ việc 12 tháng liên tiếp không tham gia BHXH (bắt buộc hoặc tự nguyện). Điều kiện: chưa đủ 20 năm đóng BHXH và chưa đến tuổi hưởng lương hưu. Được rút toàn bộ số tiền đã đóng (cả phần người lao động và người sử dụng lao động).
🔒 Nhóm 2: Bắt đầu đóng BHXH TỪ 1/7/2025 trở đi
Không được rút BHXH một lần trong trường hợp thông thường, dù nghỉ việc bao lâu. Chỉ được rút trong 4 trường hợp đặc biệt:
- Đủ tuổi hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH
- Định cư ở nước ngoài hợp pháp (có xác nhận xuất cảnh)
- Mắc bệnh hiểm nghèo: ung thư, bại liệt, xơ gan, lao nặng, AIDS
- Suy giảm từ 81% khả năng lao động trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng
Mức Phạt Vi Phạm BHXH 2026 — Chậm Đóng Đến Truy Tố Hình Sự
Mức phạt chậm đóng BHXH với tổ chức năm 2026 lên tới 150 triệu đồng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, cộng thêm lãi suất 0,03%/ngày tích lũy theo thời gian. Nếu tình trạng trốn đóng kéo dài và đáp ứng ngưỡng hình sự, pháp nhân có thể bị phạt đến 3 tỷ đồng:
| Hành vi vi phạm | Mức phạt (tổ chức) | Hậu quả bổ sung |
|---|---|---|
| Đóng chưa đúng hạn, thiếu số người | 12% – 15% tiền chậm đóng (tối đa 75 triệu đồng) | Lãi 0,03%/ngày + buộc đóng đủ |
| Không đóng cho toàn bộ NLĐ | 18% – 20% tiền chậm đóng (tối đa 150 triệu đồng) | Lãi 0,03%/ngày + buộc đóng đủ |
| Trốn đóng BHXH (hành chính) | 100 – 150 triệu đồng | Lãi gấp 2 lần lãi quỹ BHXH + buộc đóng đủ |
| Trốn đóng hình sự (≥50 triệu hoặc ≥10 người, ≥6 tháng, sau bị phạt HC) | 200 triệu – 3 tỷ đồng | Đình chỉ hoạt động 6 tháng – 3 năm (Điều 216 BLHS 2015) |
So sánh với mức phạt chậm nộp thuế TNDN, mức phạt BHXH thường nặng hơn và có thể dẫn đến truy cứu hình sự nhanh hơn. Xem thêm: Thuế Thu Nhập Cá Nhân 2026: Biểu Thuế, Giảm Trừ Và Cách Tính Chi Tiết.
6 Lưu Ý Quan Trọng Nhất Cho Doanh Nghiệp Về BHXH Năm 2026
Sáu điểm doanh nghiệp tại TP.HCM cần thực hiện ngay trong năm 2026 để tuân thủ đầy đủ Luật BHXH 2024 và tránh bị phạt:
Rà soát toàn bộ hợp đồng lao động về căn cứ đóng BHXH: Các khoản “phụ cấp cố định, ghi rõ số tiền” trong HĐLĐ từ 1/7/2025 phải tính vào lương đóng BHXH. Doanh nghiệp cần kiểm tra từng HĐLĐ, đặc biệt với nhân viên có nhiều khoản phụ cấp cố định.
Điều chỉnh mức trần đóng BHXH từ tháng 7/2026: Mức trần tăng từ 46,8 triệu lên 50,6 triệu đồng/tháng. Phòng kế toán cần cập nhật phần mềm lương và tính toán lại số tiền BHXH cho nhân viên lương cao từ tháng 7/2026.
Đăng ký BHXH cho nhóm lao động mới: Lao động bán thời gian và chủ hộ kinh doanh bắt buộc tham gia từ 1/7/2025. Nếu chưa đăng ký, cần làm thủ tục bổ sung ngay qua Cổng dịch vụ công BHXH Việt Nam để tránh bị truy thu và xử phạt.
Nộp báo cáo sử dụng lao động 6 tháng đầu năm trước 05/06/2026: Gửi cho Sở Nội vụ (thay đổi từ Sở LĐTBXH) và thông báo cho cơ quan BHXH khu vực. Phạt 5–10 triệu đồng nếu không báo cáo, kể cả khi không có biến động lao động.
Phân biệt đúng 2 nhóm NLĐ khi xử lý BHXH một lần: Nhóm 2 (đóng BHXH từ 1/7/2025) không được rút BHXH một lần ngoài 4 trường hợp đặc biệt. Giải quyết sai thẩm quyền có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý cho doanh nghiệp và phòng nhân sự.
Đảm bảo lương đóng BHXH không thấp hơn lương tối thiểu vùng: Doanh nghiệp tại TP.HCM (Vùng I) phải đảm bảo mức đóng tối thiểu trên 5.310.000 đồng/tháng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Cần cập nhật từ 01/01/2026 — đã quá thời hạn nếu chưa điều chỉnh.
Câu Hỏi Thường Gặp Về BHXH Bắt Buộc 2026
Nhân viên thử việc có phải đóng BHXH không?
Trong thời gian thử việc, người lao động chưa phải đóng BHXH bắt buộc. Ngay khi ký hợp đồng lao động chính thức từ 1 tháng trở lên, doanh nghiệp phải đăng ký và đóng BHXH cho người lao động kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực. Không được chậm trễ dù đang chờ cấp mã số BHXH — nếu chậm vẫn tính là vi phạm và phải truy nộp từ ngày ký hợp đồng.
Doanh nghiệp mới thành lập khi nào phải đăng ký đóng BHXH?
Doanh nghiệp mới thành lập phải đăng ký tham gia BHXH ngay khi bắt đầu sử dụng lao động, chậm nhất trong 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng lao động đầu tiên. Nếu đăng ký trễ, doanh nghiệp vẫn phải đóng đủ BHXH cho toàn bộ thời gian đã sử dụng lao động (truy thu) và chịu thêm tiền phạt chậm đóng 12–20% + lãi 0,03%/ngày.
Người lao động nghỉ thai sản có phải đóng BHXH không?
Trong thời gian nghỉ thai sản hưởng chế độ từ quỹ BHXH, người lao động không phải đóng BHXH cho phần thời gian nghỉ này. Tuy nhiên, người sử dụng lao động vẫn phải đóng phần BHYT (3%) cho người lao động trong suốt thời gian nghỉ thai sản. Khi đi làm trở lại, cả hai bên tiếp tục đóng đầy đủ như bình thường. Thời gian nghỉ thai sản vẫn được tính là thời gian đóng BHXH để hưởng chế độ hưu trí sau này.
Kinh phí công đoàn 2% có tính vào BHXH không?
Kinh phí công đoàn không tính vào BHXH mà là khoản bắt buộc riêng. Mức đóng là 2% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của toàn bộ người lao động, do người sử dụng lao động hoàn toàn chịu (người lao động không phải đóng thêm), nộp cho Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam qua tổ chức công đoàn cơ sở. Khoản này được tính là chi phí hợp lệ khi tính thuế TNDN theo Luật Thuế TNDN 2008 và các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính.
Thủ tục điều chỉnh mức đóng BHXH khi tăng lương cho nhân viên như thế nào?
Khi điều chỉnh tiền lương (tăng hoặc giảm), doanh nghiệp phải thông báo thay đổi lên cơ quan BHXH trong vòng 30 ngày kể từ ngày có thay đổi, thực hiện qua phần mềm VSSID hoặc Cổng dịch vụ công BHXH Việt Nam. Hồ sơ gồm: danh sách lao động điều chỉnh mức đóng, phụ lục HĐLĐ về điều chỉnh lương. Không điều chỉnh kịp thời dẫn đến đóng thiếu — phải truy nộp phần thiếu và nộp phạt chậm đóng từ ngày có sự thay đổi thực tế.
Mức hưởng lương hưu tối đa năm 2026 là bao nhiêu?
Mức hưởng lương hưu tối đa là 75% mức bình quân tiền lương đóng BHXH. Với lao động nam đóng đủ 15 năm hưởng 40%, mỗi năm thêm từ năm thứ 16 trở đi cộng thêm 2% (đến tối đa 75%). Với lao động nữ đóng đủ 15 năm hưởng 45%, mỗi năm thêm từ năm thứ 16 cộng 2% (đến tối đa 75%). Tính theo mức bình quân tiền lương đóng BHXH của toàn bộ quá trình đóng (không chỉ những năm gần nhất), do đó mức thực hưởng phụ thuộc nhiều vào lịch sử lương đóng BHXH suốt quá trình làm việc.
Đội ngũ chuyên gia iGlobal
Kiểm toán viên hành nghề · Thành viên VACPA · 10+ năm kinh nghiệm FDI tại TP.HCM
Bài viết được biên soạn và kiểm tra bởi đội ngũ kiểm toán viên hành nghề của Công ty TNHH Kiểm toán iGlobal, thành viên Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA). Cập nhật lần cuối: Tháng 6/2026.
Cần tư vấn miễn phí về BHXH và kế toán lương?
Hoặc: 0932 796 486 | 0932 069 069
iGlobal cung cấp dịch vụ kiểm toán, kế toán trọn gói, tư vấn thuế chuyên nghiệp tại TP.HCM
Email: info@iglobal.com.vn
Bai viet Lien quan
Ban can tu van? Lien he iGlobal ngay!
Hotline: 0932 796 879
