Thuế Livestream, Affiliate, KOL/KOC 2026: Kê Khai Thế Nào?

Từ năm 2026, người livestream bán hàng, làm tiếp thị liên kết (affiliate) và KOL/KOC đều phải tự kê khai và nộp thuế thu nhập theo doanh thu thực tế, vì thuế khoán đã bị bãi bỏ hoàn toàn từ ngày 1/1/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15. Mức thuế và cách tính khác nhau tùy vai trò: người bán hàng trực tiếp nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu kinh doanh, còn KOL/KOC nhận hoa hồng quảng cáo bị khấu trừ 10% tại nguồn rồi quyết toán theo biểu thuế TNCN lũy tiến. Nhiều người sáng tạo nội dung vẫn nhầm lẫn hai nghĩa vụ này, dẫn đến khai thiếu thuế và bị truy thu, phạt nặng.

Thuế thu nhập từ livestream, affiliate, KOL/KOC áp dụng cho ai?

Quy định này áp dụng cho ba nhóm: người trực tiếp livestream bán hàng hóa, người làm tiếp thị liên kết (affiliate) nhận hoa hồng theo đơn hàng, và KOL/KOC nhận thù lao hoặc hoa hồng quảng cáo từ nhãn hàng. Dù không ký hợp đồng lao động chính thức, cả ba nhóm đều có thu nhập phát sinh thường xuyên tại Việt Nam nên thuộc đối tượng phải kê khai thuế theo Luật Quản lý thuế và Thông tư 40/2021/TT-BTC.

Cơ quan thuế không phân biệt theo nền tảng (TikTok, Facebook, Shopee, Lazada, YouTube) mà căn cứ vào bản chất giao dịch: nếu cá nhân tự bán hàng và thu tiền trực tiếp từ khách, đây là hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh. Nếu cá nhân nhận tiền từ nhãn hàng hoặc nền tảng dưới hình thức hoa hồng, thù lao dịch vụ quảng cáo, đây là thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công hoặc thu nhập từ hành nghề độc lập.

Căn cứ pháp lý: Luật Quản lý thuế 2019, Thông tư 40/2021/TT-BTC, Thông tư 111/2013/TT-BTC (Điều 25 về khấu trừ thuế tại nguồn).

Người bán hàng trực tiếp và KOL/KOC nhận hoa hồng khác nhau thế nào về thuế?

Người bán hàng trực tiếp nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu kinh doanh (thường 1% GTGT + 0,5% TNCN đối với hàng hóa); KOL/KOC nhận hoa hồng áp dụng biểu thuế TNCN lũy tiến từng phần 5 bậc, từ 5% đến 35%. Đây là điểm nhiều người làm nội dung số nhầm lẫn nhất.

Cụ thể: nếu một người vừa livestream bán sản phẩm của chính mình, vừa nhận hợp đồng quảng cáo trả hoa hồng từ nhãn hàng khác, thì phải tách riêng hai nguồn thu nhập để kê khai đúng bản chất. Doanh thu bán hàng tính theo phương pháp khoán tỷ lệ % trên doanh thu (hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh); còn khoản hoa hồng, thù lao dịch vụ bị bên chi trả khấu trừ 10% tại nguồn trước khi chi, sau đó cộng vào tổng thu nhập để quyết toán thuế TNCN cuối năm theo biểu thuế lũy tiến, có trừ giảm trừ gia cảnh (hiện là 15,5 triệu đồng/tháng đối với bản thân người nộp thuế).

Cục Thuế đã lưu ý cụ thể vấn đề này: người đồng thời làm bán hàng trực tiếp, vừa làm KOL hoặc affiliate phải kê khai tách bạch hai loại thu nhập, không được gộp chung để áp một mức thuế duy nhất.

Sàn thương mại điện tử khấu trừ thuế thay người bán ra sao theo Nghị định 117/2025?

Từ 1/7/2025, các sàn TMĐT và nền tảng số có chức năng thanh toán (TikTok Shop, Shopee, Lazada…) phải khấu trừ và nộp thay thuế GTGT, TNCN ngay khi giao dịch thành công, với tỷ lệ 1% đối với hàng hóa, 5% đối với dịch vụ và 2% đối với vận tải, dịch vụ kèm hàng hóa. Đây là nội dung của Nghị định 117/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 9/6/2025.

Cơ chế này áp dụng cho cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài bán hàng qua sàn TMĐT có yếu tố Việt Nam. Số tiền sàn khấu trừ được coi là thuế tạm nộp thay, không phải số thuế cuối cùng: nếu tổng doanh thu cả năm dưới ngưỡng chịu thuế, người bán có quyền yêu cầu hoàn lại phần đã bị khấu trừ. Ngược lại, nếu doanh thu vượt ngưỡng hoặc có thêm thu nhập từ nguồn khác (ví dụ hoa hồng affiliate không qua sàn), người bán vẫn phải tự quyết toán và có thể phải nộp bổ sung.

Lưu ý quan trọng: cơ chế khấu trừ của sàn TMĐT chỉ áp dụng cho doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ phát sinh trực tiếp trên sàn. Hoa hồng affiliate hoặc hợp đồng quảng cáo trả trực tiếp từ nhãn hàng (ngoài sàn, qua chuyển khoản riêng) không thuộc phạm vi khấu trừ này và người nhận phải tự kê khai.

Doanh thu bao nhiêu thì phải nộp thuế GTGT và TNCN?

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (hiệu lực từ 1/7/2026), hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên mới phải nộp thuế GTGT và TNCN; doanh thu dưới mức này được miễn hoàn toàn hai loại thuế trên. Ngưỡng này đã tăng so với mức 200 triệu đồng/năm áp dụng trước đó theo Thông tư 40/2021/TT-BTC.

Ngưỡng 500 triệu đồng/năm áp dụng cho tổng doanh thu từ hoạt động kinh doanh (bán hàng hóa, dịch vụ) của một cá nhân, tính trên tất cả các kênh bán hàng gộp lại, không tính riêng theo từng sàn hay từng nền tảng. Người có doanh thu bán hàng dưới 500 triệu đồng nhưng đồng thời nhận hoa hồng affiliate hoặc thù lao KOL vẫn phải nộp thuế TNCN trên phần hoa hồng này, vì khoản thu nhập từ dịch vụ/hoa hồng không được tính vào ngưỡng miễn thuế của hộ kinh doanh mà áp dụng theo biểu thuế TNCN lũy tiến riêng, có trừ giảm trừ gia cảnh.

Ví dụ: một người livestream bán quần áo doanh thu 450 triệu đồng/năm (dưới ngưỡng, được miễn thuế bán hàng), nhưng đồng thời nhận 80 triệu đồng hoa hồng affiliate từ một nhãn hàng mỹ phẩm. Khoản 80 triệu đồng này vẫn bị khấu trừ 10% tại nguồn và phải đưa vào quyết toán thuế TNCN cuối năm.

Cách kê khai thuế cho người livestream, affiliate, KOL/KOC từng bước

Quy trình gồm 5 bước: đăng ký thuế, xác định đúng loại thu nhập, theo dõi chứng từ khấu trừ, kê khai theo kỳ, và quyết toán cuối năm.

1. Đăng ký thuế/hộ kinh doanh: Nếu hoạt động kinh doanh (bán hàng) mang tính thường xuyên, độc lập, cần đăng ký hộ kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp quận/huyện hoặc đăng ký mã số thuế cá nhân nếu chỉ nhận hoa hồng, thù lao dịch vụ.
2. Phân loại thu nhập: Tách riêng doanh thu bán hàng (áp dụng tỷ lệ % theo Thông tư 40/2021/TT-BTC) và thu nhập từ hoa hồng, thù lao quảng cáo (áp dụng biểu thuế TNCN lũy tiến).
3. Lưu chứng từ khấu trừ: Giữ lại các chứng từ khấu trừ thuế 10% do bên chi trả hoặc sàn TMĐT cung cấp, dùng để đối chiếu khi quyết toán.
4. Kê khai theo kỳ: Hộ kinh doanh nộp thuế theo kỳ kê khai (tháng/quý) qua Cổng dịch vụ công của cơ quan thuế hoặc ứng dụng eTax Mobile; KOL/KOC có hợp đồng dịch vụ được bên chi trả khấu trừ, khai thay tại nguồn.
5. Quyết toán cuối năm: Trước 31/3 năm sau (áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, hoa hồng dịch vụ), tổng hợp toàn bộ thu nhập chịu thuế TNCN, trừ giảm trừ gia cảnh, tính lại số thuế phải nộp hoặc được hoàn.

Không kê khai, trốn thuế từ livestream/KOL bị phạt bao nhiêu?

Khai sai dẫn đến thiếu thuế bị phạt 20% số tiền thuế khai thiếu; hành vi trốn thuế (không đăng ký thuế, không ghi chép doanh thu, dùng tài khoản cá nhân che giấu thu nhập) bị phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn. Nếu số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên, cá nhân có thể bị xử lý hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về Tội trốn thuế.

Ngoài phạt tiền, nộp hồ sơ khai thuế chậm còn bị xử phạt theo số ngày chậm: cảnh cáo nếu chậm 1-5 ngày và có tình tiết giảm nhẹ; phạt 2-5 triệu đồng nếu chậm 1-30 ngày; phạt 5-8 triệu đồng nếu chậm 31-60 ngày. Trên thực tế, cơ quan thuế đã truy thu và xử phạt một nhóm KOL nổi tiếng với tổng số tiền hơn 51 tỷ đồng do hành vi trốn thuế tinh vi, cho thấy mức độ giám sát dòng tiền từ hoạt động livestream, quảng cáo trên nền tảng số ngày càng chặt chẽ.

Dấu hiệu dễ bị quy là trốn thuế: không đăng ký kinh doanh dù có doanh thu thường xuyên, dùng tài khoản ngân hàng cá nhân (không khai báo) để nhận tiền hàng hoặc hoa hồng nhằm che giấu doanh thu, không lưu hợp đồng hoặc chứng từ chứng minh bản chất giao dịch.

So sánh nghĩa vụ thuế: bán hàng trực tiếp và nhận hoa hồng affiliate/KOL

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Chính sách thuế với livestream, affiliate và KOL/KOC đang được cơ quan thuế siết chặt từng bước, từ bãi bỏ thuế khoán, bắt buộc sàn TMĐT khấu trừ tại nguồn, đến nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm. Người làm nội dung số nên tách bạch rõ nguồn thu nhập, lưu đầy đủ hợp đồng và chứng từ, chủ động đăng ký thuế để tránh bị truy thu, phạt nặng hoặc xử lý hình sự khi số tiền trốn thuế lớn. Tham khảo thêm: Sàn TMĐT khấu trừ, nộp thay thuế 2026, Giảm trừ gia cảnh và biểu thuế TNCN 2026, Hóa đơn điện tử 2026.